BÓC TÁCH ĐỘNG MẠCH CHỦ

Định nghĩa

-   Sự thoát mạch của máu đi vào trong lớp giữa và dọc theo lớp áo giữa của thành động mạch chủ.

-   Cấp < 2 tuần; mãn > 2 tuần. 

Yếu tố nguy cơ

-   Lớn tuổi

-   Tăng huyết  áp (tăng HA chiếm >70% của tất cả trường hợp bóc tách, tiền đề cho cà bóc tách phần gần hay phần xa).

-   Bệnh lý mô liên kết (tiền đề gây hoại tử lớp giữa dạng nang và bóc tách phần xa).

-   Bất thường động mạch chủ bẩm sinh ( van động mạch chủ mảnh hoặc hẹp eo) hoặc phình động mạch chủ.

-   Thai kỳ.

-   Chấn thương: đụng giập, phẫu thuật động mạch chủ hoặc phẫu thuật tim, đặt bóng bơm nội động mạch chủ.

(Am J Med 60:625, 1976) 

(N Engl J Med 328:35, 1993) 

Điều trị

-   Thuốc: ¯ dP/dt

-   Đầu tiên, bằng thuốc chẹn bêta tỉnh mạch (làm giảm sự ­ tần số tim phẩn xạ và ­ sức co bóp do thuốc dãn mạch).

-   Sau đó làm ¯ giảm huyết áp tâm thu bằng thuốc dãn mạch qua  đường tĩnh mạch.

-   Điều chỉnh HA tâm thu: 100-120 mmHg và tần số tim 60: dùng tác nhân tác dụng ngắn (vd: proprannolol + nitropursside, labetalol).

-   Kiểm soát đau bằng MSO4.

-   Phẫu thuật:

-   Bóc tách phần gần: tất cả các trường hợp cấp, mãn nếu tiến triển, hở chủ hoặc phình mạch.

-   Bóc tách phần xa: nếu tiến triển, ảnh hưởng nhánh động  mạch có ý nghĩa, tăng HA không kiểm soát được, phình mạch.

Biến chứng

-   Vỡ: vào khoang màng tim ® chèn ép tim cấp; vào khoang màng phổi, vào trung thất, ra sau phúc mạc.

-   Tắc nghẽn nhánh động mạch: động mạch vành  ® NMCT cấp (thường động mạch vành P  ® NMCT vùng hoành). Động mạch vô danh / động mạch cảnh  ®, TBMMNão, động mạch bên sườn / lưng  ® thiếu máu tuỷ sống ® liệt ½ thân. Động mạch vô danh / động mạch dưới đòn ® thiếu máu chi trên, động mạch chậu ® thiếu máu chi dưới.

-   Động mạch thân tạng / động mạch mạc treo tràng ® thiếu máu ruột; động mạch thận ® suy thận cấp.

-   Hở van động mạch chủ: do dãn vòng van, sa xuống dưới của lá van do lòng giả, hoặc phá vỡ vòng van ® đung đưa lá van.

Tiên lượng

-   Bóc tách cấp tính ở phần gần: tử  vong 1%/ giờ x 48 giờ.

Mục lục chuyên đề Tim Mạch

BỆNH CƠ TIM HẠN CHẾ
ĐIỆN TÂM ĐỒ
BÓC TÁCH ĐỘNG MẠCH CHỦ
HỞ VAN ĐỘNG MẠCH CHỦ
CON
HẸP VAN HAI LÁ
ĐAU NGỰC
ABBREVIATIONS
CƠN TĂNG HUYẾT ÁP
CƠN ĐAU THẮT NGỰC KHÔNG ỔN ĐỊNH
BỆNH CƠ TIM
CHÈN ÉP TIM CẤP
CATHETER ĐỘNG MẠCH PHỔI
HỞ VAN HAI LÁ
BỆNH VAN TIM
BỆNH CƠ TIM PHÌ ĐẠI
LƯỢNG GIÁ NGUY CƠ TIM MẠCH CHO PHẪU THUẬT NGOÀI TIM
BỆNH MÀNG NGOÀI TIM
RUNG NHĨ
NHỒI  MÁU CƠ TIM CẤP
SUY TIM
MÁY TẠO NHỊP
VAN TIM NHÂN TẠO
TĂNG HUYẾT ÁP
NGẤT
CON
SA VAN HAI LÁ
RỐI LOẠN NHỊP TIM
NHỊP NHANH VỚI PHỨC BỘ RỘNG
VIÊM MÀNG NGOÀI TIM CO THẮT
BENNER