Hoàn thành nghiên cứu dùng methadone thay chất gây nghiện | | Methadone được dùng dưới dạng dung dịch. |
Viện Sức khỏe Tâm thần Trung ương vừa kết thúc công tŕnh kéo dài 6 năm, t́m hiểu việc điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone. Đây là nghiên cứu đầu tiên của Việt Nam về một phương pháp điều trị nghiện ma túy dài hạn. Nó được các nhà chuyên môn đánh giá cao v́ tính nghiêm túc. Theo tiến sĩ Trần Viết Nghị, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, trên thế giới hiện chưa có thuốc điều trị khỏi hẳn chứng nghiện ma túy. Các liệu pháp điều trị ngắn hạn như cắt cơn, giải độc chỉ mang tính tạm thời, nhằm hỗ trợ người bệnh vượt qua cơn nghiện. Sau khi thoát cơn, những người này cần được điều trị dài hạn (dùng thuốc đối kháng hoặc thay thế) để loại trừ trạng thái thèm trường diễn chất ma túy. Việt Nam mới tập trung nghiên cứu các cách điều trị ngắn hạn, và chưa chú ư đúng mức tới giải pháp dài hạn. Trước thực trạng tệ nạn nghiện ma túy gia tăng với tốc độ nhanh chóng và đang trở thành một hiểm họa nghiêm trọng của đất nước, nhiều trung tâm cai nghiện đă được thành lập, nhưng kết quả c̣n hạn chế. Những trung tâm này mới chỉ đáp ứng được 10% nhu cầu điều trị, tỷ lệ tái nghiện sau cai rất cao, trung b́nh trong cả nước là 80-90%, thậm chí ở một số nơi là 100%. Chính v́ vậy, năm 1996, lần đầu tiên ở Việt Nam, Bộ Y tế đă chấp nhận cho Viện Sức khỏe Tâm thần nghiên cứu liệu pháp methadone (LPM). | Methadone là một chất ma túy, được sử dụng để thay thế heroin cho người nghiện. Nó có ưu điểm: - Hấp thu qua đường uống, bệnh nhân không phải tiêm nên giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV. - Thời gian bán hủy là 48 giờ nên chỉ phải dùng 1 lần/ngày. - Thuốc ít gây nghiện hơn ma túy và không đ̣i hỏi phải tăng liều. |
Bác sĩ Nguyễn Minh Tuấn, Phó viện trưởng Viện Tâm thần, Thư kư khoa học của công tŕnh nghiên cứu, cho VnExpress biết, 51 đối tượng nghiện chất dạng thuốc phiện (như thuốc phiện, heroine) lâu năm đă được áp dụng liệu pháp duy tŕ methadone. Trong ṿng 6-18 tháng, bệnh nhân được uống thuốc hằng ngày tại Viện (có kư sổ), kết hợp tư vấn và làm các liệu pháp tâm lư cần thiết. Xét nghiệm nước tiểu t́m chất dạng thuốc phiện bất hợp pháp được thực hiên 3 lần/tháng tại Viện Khoa học h́nh sự Bộ Công An bằng phương pháp sắc kư. Các tác giả nhận thấy, LPM kết hợp với tư vấn và liệu pháp tâm lư có nhiều ưu điểm: - Làm giảm rơ rệt hành vi sử dụng chất dạng thuốc phiện bất hợp pháp: Tỷ lệ người dùng ma túy hạ từ 100% xuống thành 18% sau 6 tháng và 9% sau 2 năm điều trị. - Giảm đáng kể số người sử dụng phương thức tiêm chích: Tỷ lệ này là 35% khi bắt đầu nghiên cứu và hạ xuống c̣n 3,2% sau 1 tháng. Không c̣n ai tiêm chích sau 18 tháng. Không ai nhiễm HIV trong quá tŕnh nghiên cứu. - Giảm các phạm pháp trong gia đ́nh (lấy tiền, bán đồ đạc của gia đ́nh, de dọa cưỡng ép người thân...): Tỷ lệ đối tượng sai phạm trên 25 ngày trong một tháng giảm từ 70% trước điều trị xuống c̣n 5,5% sau 1 tháng, và 0% sau 3 tháng. Tới tháng thứ 5 chỉ c̣n 2,8% bệnh nhân có sai phạm dưới 20 ngày/tháng. - Giảm các phạm pháp h́nh sự ngoài xă hội: Trước điều trị 13 đối tượng có tiền án tiền sự v́ hành vi trộm cắp, buôn bán ma túy. Trong suốt quá tŕnh nghiên cứu, chỉ 1 đối tượng bị bắt sau 2 tháng điều trị do buôn bán ma túy. - Làm giảm rất nhiều số tiền chi cho ma túy bất hợp pháp: Trước nghiên cứu, các đối tượng chi trung b́nh 300.000 đồng/ngày, sau 2 tháng điều trị, chỉ c̣n hơn 3% đối tượng mua ma túy với số tiền bằng 10% trước đó và 23% mua với số tiền bằng 1% trước điều trị. Bác sĩ Tuấn cho biết, trong quá tŕnh nghiên cứu, các nhà khoa học đă t́m ra liều methadone phù hợp với cơ địa của bệnh nhân người Việt Nam: 20-60 mg/ngày. Với liều duy tŕ này, tác dụng phụ không nhiều và thường là nhẹ, không có biến chứng khi sử dụng lâu dài. Công tŕnh sẽ được Bộ Y tế nghiệm thu vào tháng tư tới. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cũng cảnh báo rằng, biện pháp thay thế methadone sẽ chỉ có hiệu quả nếu các thuốc ma túy khác được quản lư thật tốt. Kinh nghiệm áp dụng liệu pháp methadone của thế giới Tại các nước trên thế giới, liệu pháp methadone (LPM) rất phổ biến. - Mỹ: Bắt đầu áp dụng rộng răi vào 1964, trở thành quốc sách từ 1985. 1/4 trong tổng số 600.000 nghiện ma túy tại Mỹ đang được điều trị bằng LPM. - Pháp: Ban đầu, LPM không được hưởng ứng nhiều v́ có quan điểm cho rằng không nên thay một cái nghiện này bằng một cái nghiện khác. Đầu năm 1994, mới có 52 cơ sở điều trị theo phương pháp nói trên. Nhưng do số lượng người nhiễm HIV v́ tiêm chích ma túy ngày càng tăng nhanh và không có giải pháp nào hữu hiệu bằng methadone nên Bộ Y tế nước này đă kiến nghị thành lập 5.000 cơ sở điều trị cho cả nước. Đến năm 1996, Pháp bắt buộc phải thừa nhận phương pháp này, với số lượng người điều trị lên tới 30.000. - Châu Âu: Đa số các nước đều chấp thuận phương pháp này. LPM chiếm ưu thế tuyệt đối ở Hà Lan. Thống kê năm 1994 cho thấy, tại Thụy Sĩ có 3.000 cơ sở điều trị methadone và ở Đức có 4.000 cơ sở. - Khu vực Tây Thái B́nh dương: Hong Kong là nước áp dụng LPM sớm nhất (từ 1972) và đă đạt kết quả lớn hơn so với các nước trong khu vực. Tỷ lệ nhiễm HIV trong số những người nghiện hút cũng thấp nhất. - Australia: Được nâng lên thành quốc sách từ năm 1993. - Trung Quốc: Được áp dụng tại tỉnh Vân Nam từ năm 1991. (Viện Sức khỏe Tâm thần Trung ương) |
|
