Viêm năo Nhật Bản B: Nguy hiểm nhưng có thể đề pḥng
Thời gian gần đây, một căn bệnh của trẻ em đă làm nhiều người quan tâm
v́ tỉ lệ tử vong cao và những di chứng tàn phế mà bệnh để lại cho trẻ. Đó là
bệnh viêm năo Nhật Bản (VNNB).
|
| Số bệnh nhân mắc viêm năo Nhật Bản tăng cao trong mùa
nóng. |
Gọi là viêm năo v́ đây là bệnh nhiễm trùng thần kinh cấp tính làm tổn thương
nặng nề bộ năo. Gọi là Nhật Bản-B v́ vào năm 1935, tại Nhật Bản, các nhà khoa
học đă lần đầu tiên t́m thấy nguyên nhân gây bệnh là một loại siêu vi thuộc nhóm
B của một ḍng siêu vi có tên là Arbovirus. Siêu vi VNNB-B sống trong thiên
nhiên ở các loài chim như: bông lau, rẻ quạt, sẻ nhà, chích cḥe, c̣, sáo, quạ,
cu gáy... muỗi chích hút máu chim nhiễm siêu vi rồi chích truyền bệnh sang
người, chủ yếu là trẻ em và gia súc như heo, ḅ, ngựa, dê, đặc biệt là heo. Tuy
nhiên, không phải loài muỗi nào cũng truyền được bệnh mà chủ yếu là muỗi có tên
khoa học là Culex Tritaeniorhycus.
Ở nước ta, loài muỗi này có nhiều ở miền Bắc, xuất hiện nhiều vào những mùa
tháng nóng, thích hút máu gia súc, ban ngày sống trong các bụi cây ngoài vườn,
đêm bay vào nhà hút máu gia súc và người, và thích đẻ trứng trong ruộng lúa,
mương máng. Năm nay, có lẽ do hiện tượng El Nino nên nắng nóng kéo dài làm cho
loại muỗi này sinh sôi, phát triển mạnh hơn nên bệnh VNNB-B tăng nhiều hơn mọi
năm. Tuy cùng bị nhiễm siêu vi VNNB-B nhưng chim sẽ không bị mắc bệnh, heo cũng
bị nhiễm dạng tiềm tàng nhưng người th́ có thể bị viêm năo. V́ vậy cần tránh để
chuồng chim chóc, chuồng nuôi heo ngay trong nhà v́ có thể là ổ siêu vi VNNB-B.
Khi mắc bệnh, trẻ thường có những hiện tượng sốt cao, đến 39-40 độ C, xuất
hiện những cơn co giật nửa người hoặc toàn thân theo kiểu động kinh nhiều lần
trong ngày, mắt trợn ngược, thở kḥ khè nhiều đàm nhớt, nôn mửa và mê man. Trẻ
có thể chết do suy hô hấp, trụy tim mạch. Nếu được cứu chữa kịp thời và tích
cực, trẻ có thể khỏi bệnh nhưng bị những di chứng với nhiều mức độ nặng nhẹ như:
bại liệt, cấm khẩu không nói được, mất trí nhớ, cử động dị thường ngoài ư muốn
như: run rẩy, uốn éo, lắc lư, gồng cứng người, động kinh... tỉ lệ trẻ VNNB-B bị
di chứng khá cao: có đến 80% trẻ khỏi bệnh bị những di chứng thần kinh-tâm thần,
có khi vĩnh viễn.
Đến nay, VNNB-B cũng như nhiều bệnh do siêu vi gây ra khác là bệnh chưa có
thuốc đặc trị. Điều trị chủ yếu là làm bớt đi phần nào các triệu chứng, cứu
người bệnh qua khỏi cơn nguy kịch do suy hô hấp, trụy tim mạcn, nhiễm trùng. Sau
đó th́ điều trị những di chứng phục hồi vận động, tâm thần kinh nhưng kết quả
điều trị phục hồi này rất hạn chế.
VNNB-B nguy hiểm thế nhưng hoàn toàn có thể pḥng ngừa được (diệt muỗi, pḥng
tránh muỗi chích)... có thể chích ngừa bằng vaccin. Hiện nay, nước ta đă có
vaccin chủng ngừa viêm năo Nhật bản B do Viện Vệ sinh dịch tễ Hà Nội sản xuất,
được chích như sau: 2 mũi đầu chích cách nhau 1-2 tuần, mũi thứ ba cách mũi thứ
nhất 1 năm. Sau đó, mỗi 4 năm chích nhắc lại một lần. Tuy nhiên, số lượng vaccin
hiện nay chưa đáp ứng đủ nhu cầu cả nước nên chủ yếu dành cho miền Bắc, Trung là
nơi đang có dịch bệnh .
(Trung tâm thông tin & GD sức khỏe)
|
