Hạt Plantago đã được dùng trong y học cổ truyền
Ấn Độ từ hơn 3.000 năm nay. Thành phần hoạt chất chính của Igol là các acide béo
chuỗi ngắn và các polysaccharides nhưng tác dụng chính là do polysaccharides (là
các chuỗi polymer lớn, phân nhiều nhánh bao gồm D-galactose, D-glucose, lignin,
L-rhamnose, D-xylose, L-arabinose, D-mannose với những chuỗi bên acide
uronique). Arabinoxylans moiety (tương đương với sợi xơ cám) chiếm gần 90% cấu
trúc.
Thuốc thuộc loại nhuận tràng tạo khối phân hay
loại làm mềm phân. Do đó, một liều uống từ 3-5 g sẽ cho tác dụng trong vòng 24
giờ và kết quả chỉ tốt nhất khi dùng liều 3-5 g/lần, 2 lần/ngày, trong 2-3 ngày
liền. Dù vậy, vẫn phải điều chỉnh liều tùy theo phản ứng của bệnh nhân.
Tác dụng của thuốc chủ yếu tùy thuộc vào sự
tích tụ nước trong ruột non và ruột già. Nhờ các nhóm polysaccharides háo nước
hút nước rất nhanh mạnh tạo thành khối nhão do đó làm gia tăng khối lượng phân
và kích thích nhu động ruột. Vi khuẩn ruột già tiêu hóa các thành phần của thuốc
sản xuất các acide béo dễ bay hơi từ polysaccharides làm căng ruột góp phần kích
thích nhu động ruột. Các acide béo chuỗi ngắn (acetique, butyrique, propionique)
ít được hấp thụ có tác dụng tạo áp lực thẩm thấu cũng như kích thích trực tiếp
cơ trơn.
Thuốc còn có thể làm giảm sự tạo thành ammoniac
bởi vi khuẩn kỵ khí trong ruột già khoảng 30% nhờ đó urê huyết giảm theo và điều
này có thể có lợi cho bệnh nhân suy thận mạn.
Lignin trong thuốc có khả năng kết hợp với các
acide mật làm giảm hấp thụ các acide mật vào trong máu đồng thời bảo vệ chúng
khỏi bị vi khuẩn phá hủy nhờ đó làm tăng tiết chúng ra phân. Hậu quả tất nhiên
là gan phải tăng sử dụng cholesterol để tổng hợp acide mật dẫn đến việc giảm
nồng độ cholesterol trong máu (đặc biệt là loại LDL).
Ở liều điều trị, không có bằng chứng nào cho
thấy khả năng gây ung thư hay quái thai.
Đã có những báo cáo về việc Isapgol làm thay
đổi sự phát triển của bướu ruột già. Điều này có lẽ do sự lên men sản phẩm
butyrate mà đã được chứng minh là làm kéo dài sự nhân đôi tế bào và làm giảm tốc
độ phát triển của tế bào ung thư ruột già người.
DƯỢC ĐỘNG HỌC
- Bổ sung chất xơ cho khẩu phần.
- Phòng và trị táo bón nhất là trong trĩ, nứt
hậu môn, sau mổ hậu môn, loét trực tràng đơn thuần, khi có thai.
- Phòng tránh tình trạng phải rặn quá mức khi
đi tiêu.
- Khi cần làm gia tăng khối lượng phân (như
trong bệnh viêm đường ruột hay trong các trường hợp ít mắc tiêu).
- Hội chứng đại tràng kích thích.
- Liệu pháp bổ sung cho chế độ ăn kiêng của
bệnh nhân có tăng cholesterol nhẹ.
CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Nếu pha khuấy không tan đều hay không đủ lượng
nước, thuốc có thể vón cục và gây tắc ruột. Phải chú ý theo dõi chăm sóc người
lớn tuổi khi kê đơn thuốc nhuận tràng loại giữ nước tạo khối phân vì khuynh
hướng không thích uống nhiều nước do tuổi tác.
Đối với bệnh nhân liệt giường có táo bón, điều
trước tiên là phải bảo đảm chế độ ăn và lượng nước vào trước khi nghĩ đến thuốc
nhuận tràng.
Mỗi gói Igol có chứa 2,16 g đường, do đó người
bị tiểu đường cần được bác sĩ hướng dẫn sử dụng.
LÚC CÓ THAI và LÚC NUÔI CON
BÚ
Isapgol làm giảm thời gian chuyển vận trong
ruột do đó có khả năng làm giảm sự hấp thu các thuốc dùng chung nhất là loại
thuốc phân rã chậm. Dùng Igol cùng lúc với digoxine, chất sắt hay glucose có thể
làm giảm hấp thu các chất này mặc dù đã có một công trình nghiên cứu cho thấy
không có ảnh hưởng lên sự hấp thu digoxine.
Thuốc có thể làm sai lạc các xét nghiệm dung
nạp đường. Không có báo cáo về ảnh hưởng của thuốc trên các xét nghiệm bệnh lý
lâm sàng khác.
Thuốc ức chế hoạt tính lipase nhưng không ảnh
hưởng trên các enzyme tụy tạng khác in vitro.
TÁC DỤNG NGOẠI Ý
Có thể xảy ra tắc ruột nếu uống không đủ nước.
Tác dụng phụ thường gặp nhất là đầy bụng.
Với người có cơ địa dị ứng, có thể có phản ứng
nhạy cảm chủ yếu là tình trạng co thắt phế quản và viêm mũi do hít nhằm bột
thuốc. Có lẽ do các thành phần sợi xơ tác động như là một kháng nguyên ngoại lai
và phản ứng với IgE loại gắn tế bào trong cây phế quản, niêm mạc mũi và mô kết
mạc mắt. Không có bằng chứng Igol hay sản phẩm thoái hóa của nó có thể hấp thu
và tác động như là một hapten để làm trung gian cho phản ứng dị ứng.
Quá liều cấp tính : có nguy cơ cao dẫn
đến tắc ruột, nhưng thường gặp nhất là đau bụng, trướng bụng và đầy bụng. Không
có chất đối kháng đặc hiệu do đó rất cần chú ý uống nhiều nước để ngăn ngừa.
Có thể xảy ra tăng bạch cầu ưa éosine sau khi
dùng Isapgol.
LIỀU LƯỢNG và CÁCH DÙNG
Người lớn : mỗi lần 1 gói (6 g), 1-2
lần/ngày. Nên dùng ít nhất 3 ngày liên tiếp để đạt hiệu quả tốt nhất.
Trẻ em dưới 6 tuổi : phải do Bác sĩ chỉ
định dùng và dùng nửa liều người lớn.
Trút 1 gói Igol vào một nửa ly nước hay sữa
(125ml), khuấy đều và uống ngay. Sau đó có thể uống thêm một lượng nước hay sữa
tương đương. Hoặc có thể chờ cho thuốc nở đặc để ăn.