Rối loạn chức năng thanh quản (laryngeal dysfunction) là một thuật ngữ dùng để diễn tả tình trạng hoạt động đóng mở dây thanh không tương thích, nguyên nhân thường do các sang chấn về tâm lý có liên quan đến tình trạng hô hấp (như sau đặt nội khí quản), bệnh biểu hiện bằng các đợt khó thở có tiếng rít thanh quản, bệnh nhân luôn trong tình trạng hoảng hốt, cơn khó thở thường tự khỏi khi bệnh nhân được hoặc tư trấn an. Nội soi thanh quản trong cơn khó thở sẽ thấy hai dây thanh bệnh nhân không mở lớn ra được hoặc khi hít vào hai dây thanh thay vì phải mở ra lại khép kín lại tạo ra tiếng rít. Nội soi ngoài cơn khó thở thì thấy thanh quản bình thường. Tuy nhiên việc nội soi có thể lại là nguyên nhân gây khởi phát một đợt rối loạn chức năng dây thanh. việc điều trị chủ yếu là liệu pháp tâm lý và thuốc an thần. Cần nhận biết để phân biệt với tình trạng liệt khép cả hai dây thanh hoặc các nguyên nhân gây khó thở có tiếng rít do nguyên nhân khác.
Hình 1a, 1b: Bệnh nhân nữ 48 tuổi, hen phế quản từ nhỏ, có một lần nhập viện vì cơn hen ác tính phải đặt nội khí quản cấp cứu. Sau lần đó, hay bị các cơn khó thở có tiếng rít thanh quản mổi khi giật mình hay hoảng hốt, không đáp ứng với thuốc giãn phế quản. Nội soi trong cơn khó thở thấy hai dây thanh luôn ở tư thế khép, càng cố hít vào dây thanh càng khép chặt nên tạo ra tiếng rít càng lớn. Khi được an ủi, giải thích, cơn khó thở tự mất, nội soi lại thấy hai dây thanh đóng mở bình thường.
Hình 2a, 2b: Bệnh nhân nữ 45 tuổi, 3 năm trước có một lần bị sặc dị vật nhập cấp cứu nội soi gắp dị vật, sau đó hay bị các cơn khó thở có tiếng rít thanh quản mổi khi lo lắng, giật mình. Nội soi trong cơn khó thở nhìn thấy hai dây thanh luôn ở tư thế khép, bệnh nhân được giải thích và động viên thì vượt qua được cơn khó thở, hai dây thanh hoạt động bình thường.