HỘI THẢO CHUYÊN ÐỀ VỀ XU HƯỚNG MỚI TRONG ÐIỀU TRỊ CẮT CƠN SUYỄN Ở TRẺ EM

Ngày 20/2/2001, hội thảo chuyên đề "Xu hướng mới trong đìều trị cắt cơn suyễn ở trẻ em" đã được tổ chức tại bệnh viện Nhi Ðồng 2 (TP. HCM) với sự tài trợ của công ty dược phẩm Boehringer-Ingelheim. Tham gia hội thảo là các bác sĩ nhi khoa và chuyên khoa bệnh phổi tại các các cơ sở điều trị trên địa bàn thành phố.

Trong hội thảo này, ngoài hai đề tài về dịch tễ học và quản lý bệnh nhi suyễn ("Tần suất suyễn trẻ em tại quận 10, TP. Hồ Chí Minh" - BCV BS. Bạch Văn Cam và "Chương trình quản lý suyễn trẻ em tại bệnh viện Nhi Ðồng 2" - BCV BS. Trần Thị Thu Vân), nội dung chính liên quan đến chủ để hội thảo đã được BS. Gerard J. Canny (Ðại học Toronto Canada) trình bày, với đề tài "Xử trí cơn suyễn nặng ở trẻ em".

BS Canny G. J. đã giới thiệu sơ lược cách tiếp cận đánh giá lâm sàng cơn suyễn nặng dựa vào các yếu tố nguy cơ, các triệu chứng và dấ? hiệu lâm sàng, các số đo tình trạng thông khí và khí máu động mạch. Từ những thông tin thu thập được qua đánh giá, bệnh nhi có cơn suyễn nặng sẽ được phân độ nặng nhẹ và xử trí cụ thể.

Xử trí cơn suyễn cấp, ngoài việc cung cấp oxygen cho trẻ có cơn suyễn nặng và rất nặng để bảo đảm độ bão hoà oxygen trong máu động mạch ?92%, xu hướng hiện nay là dùng các thuốc giãn phế quản dưới dạng hít hoặc khí dung (chủ vận b₂ tác dụng ngắn đơn thuần hoặc phối hợp với thuốc kháng-cholinergic ipratropium bromide). Corticosteroid dùng đường tĩnh mạch làm tăng tốc độ cải thiện triệu chứng cơn suyễn nặng, dùng dạng uống có thể ngăn ngừa cơn kịch phát nên sẽ giảm tần suất và độ nặng nhập viện cấp cứu. Theophylline hiện nay không còn được xem là thuốc điều trị đầu tay trong cơn suyễn cấp vì có tác dụng phụ nguy hiểm, chỉ sử dụng trong những trường hợp trẻ không đáp ứng với điều trị ban đầu gồm oxygen, thuốc giãn phế quản, và corticoid dùng đường toàn thân.

Trong thực hành, BS Canny đưa ra một số khuyến nghị sau:

- cơn suyễn cần được đánh giá kỹ ban đầu và đánh giá thường xuyên trong quá trình điều trị,

- biện pháp điều trị đầu tiên đối với trẻ giảm ôxy-máu là cung cấp oxygen,

- thuốc chủ vận b₂ tác dụng ngắn dạng khí dung là thuốc giãn phế quản được chọn hàng đầu, chỉ sử dụng dạng tiêm tĩnh mạch trong cơn nguy kịch đe dọa sinh mạng,

- có thể dùng thêm ipratropium dạng hít để duy trì tác dụng giãn phế quản của chủ vận b₂,

- nhất thiết nên dùng sớm corticosteroid, trừ những cơn kịch phát nhẹ,

- hiếm khi cần dùng theophylline, có thể tăng tác dụng bất lợi,

- trẻ có biểu hiện kiệt sức cần cho thở máy,

- ngăn ngừa những cơn suyễn nặng bằng các biệ? pháp theo dõi, giáo dục sức khỏe, và điều trị dự phòng (đặc biệt là chống viêm).

BS Nguyễn Triển

Hội nghị Tồng kết hoạt động nổi bật trong năm 2000 của BV Nhi đồng 1?

Ngày 20/2/2001, tại BV Nhi đồng 1 đã tổ chức hội nghị Tổng kết hoạt động nổi bật trong năm 2000, và đưa ra phương hường hoạt động 2001. BS Trần Tấn Trâm, Giám đốc BV đã tổng kết những thành quả của BV Nhi đồng 1 - BV được nhà nước phong tặng đơn vị Anh hùng Lao động - về quản lý như: (1) sự gia tăng đáng kể tại phòng khám - tác động tích cực của BV trong ngày; (2) Triển khai rất thuận lợi Y học chứng cớ với kết quả khích lệ; (3) Thực hiện chương trình quản lý chất lượng đồng bộ theo hướng ISO 9000, đã được nghiệm thu tại Sở Công nghệ và Môi trường tháng 12/2000. Về chuyên môn kỹ thuật đã giải quyết tốt bệnh viêm màng não vô trùng, ngộ độc cyanid tại Long Khánh, giảm tử suất tại khoa phỏng một cách ngoạn mục, ứng dụng nội soi và sử dụng tia Laser trong Tai Mũi Họng. Năm mục tiêu đã đạt trong nhiều năm qua gồm có: (1) Duy trì cán cân thu chi; (2) Phát triển bệnh viện; (3) Cải thiện các chỉ số chất lượng săn sóc; (4) Nhân viên hài lòng và (5) Công bình y tế.

Phương hướng hoạt động năm 2001 là: (1) Tiếp tục thực hiện y học chứng cớ; (2) Tiếp tục chương trình quản lý chất lượng đồng bộ theo hướng ISO 9000; (3) Nhân rộng hợp tác trong và ngoài nước và (4) Phát huy nội lực trong phát triển bệnh viện.

Về hiệu quả hoạt động bệnh viện trong ngày 1999-2000, BS Nguyễn Hữu Hưng, Phó giám đốc cho biết bệnh viện trong ngày đã góp phần chấm dứt tình trạng quá tải bệnh nhân nội trú, đem lại nhiều lợi ích về kinh tế, thời gian cho gia đình bệnh nhi. Tuy nhiên còn nhiều vấn đề cần hoàn thiện trong mô hình bệnh viện trong ngày như biên chế và chế độ nhân sự của khoa nội trú gắn với bệnh viện trong ngày, điều phối và quản lý, kinh phí giường bệnh hay kinh phí ca khám bệnh.

?Về ứng dụng y học chứng cứ, BS Tăng Chí Thượng, Phó giám đốc, cho biết sau hơn một năm tìm tòi và đầu tư thành lập thư viện điện tử, BV đã có thể truy cập được lượng thông tin y học chứng cớ từ nguồn gốc (original research) và nguồn đã được đánh giá. BV đã triển khai và ứng dụng những chứng cớ vào công tác huấn luyện, hoạt động chuyên môn như: kháng sinh dự phòng trong phẫu thuật, test đông máu trước phẫu thuật, sử dụng caffein trong cơn ngưng thở ở trẻ sơ sinh non tháng, chỉ định phototherapy trong vàng da sơ sinh, dung dịch rửa tay trong chống nhiễm khuẩn bệnh viện, thuốc điều trị trào ngược dạ dày-thực quản. Chương trình này đã góp phần nâng cao chất lượng điều trị và giảm chi phí chăm sóc bệnh nhân.

Về những tiến bộ trong thực hiện chỉ thị 04/BYT/CT về "Tăng cường sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, tiết kiệm tại các cơ sở khám chữa bệnh", BS Hà Mạnh Tuấn, Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, trình bày mô hình quản lý dược ở BV Nhi đồng 1, trong đó vai trò chỉ đạo và triển khai các biện pháp của Hội đồng thuốc và điều trị rất quan trọng. Giám sát chặt chẽ sử dụng thuốc trong bệnh viện.

Về bệnh viêm màng não, BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm, báo cáo tình hình tăng đột biến viêm màng não vô trùng vào 3 tháng cuối năm 2000 có 188 trường hợp / 343 trường hợp của cả năm 2000, đa số là do siêu vi. 80% các trường hợp là ở trẻ trên 3 tuổi. Không có trường hợp nào tử vong, thời gian điều trị và theo dõi trung bình là 3-5 ngày. Trong số 28 mẫu gởi Viện Pasteur Paris xét nghiệm bằng kỹ thuật PCR có 9 mẫu xác định do virus Echo 9. ?

Năm 2000, bước ngoặt của khoa phỏng, BS Nguyễn Bảo Tường, Trưởng khoa Phỏng và Tạo hình báo cáo những thay đổi về mặt điều trị và chăm sóc của khoa Phỏng bằng cách triển khai hàng loạt các chương trình: Chuẩn hóa tiếp nhận BN nhập khoa - phòng ngừa và điều trị hiệu quả sốc phỏng; Giảm đau trong điều trị phỏng; Kiểm soát nhiễm trùng - nhiễm trùng bệnh viện; Giảm thiểu di chứng phỏng; Dinh dưỡng lâm sàng. Qua đó, kết quả bước đầu cho thấy không có tử vong do sốc phỏng, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong từ 7,9% của năm 1999 xuống còn 1,1% năm 2000. Giảm đau hiệu quả trong điều trị phỏng. Giảm tỷ lệ xuất huyết tiêu hóa. Giảm tỷ lệ nhiễm trùng, giảm việc sử dụng kháng sinh, tuy nhiên tỷ lệ di chứng còn cao mặc dù vật lý trị liệu có nhiều cố gắng.

Về sử dụng Laser trong Tai Mũi Họng, BS Ðặng Hoàng Sơn, Trưởng khoa Tai Mũi Họng báo cáo đề tài So sánh kết quả điều trị u nhú thanh quản bằng Laser với phương pháp cắt bằng vi phẫu. Kết quả cho thấy Laser là kỹ thuật cao trong điều trị có những ưu điểm như ít chảy máu, bảo tồn cấu trúc giải phẫu học nên bảo tồn chức năng sinh lý, thời gian phẫu thuật ngắn và thời gian hồi phục sau mổ nhanh hơn phương pháp vi phẫu. Tuy nhiên có hai mối nguy hiểm cần quan tâm khi áp dụng kỹ thuật này là dễ cháy nổ và tổn thương mắt nếu không có biện pháp bảo vệ kỹ lưỡng.

BS Lê Anh Bá

Sinh hoạt khoa học thường kỳ quý 1 năm 2001 của hội gan mật TP.HCM

Ngày 14/ 3/ 2001, Hội Gan Mật TP.Hồ Chí Minh tổ chức sinh hoạt khoa học thường kỳ quý 1, 2001 tại hội trường BV Trường Ðại Học Y Dược TP.Hồ Chí Minh. Hai đề tài nghiên cứu được báo cáo:

-          Thử nghiệm lâm sàng thuốc Vitex ở BN nhiễm siêu vi viêm gan B & C mạn tính có men ALT tăng do Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương trình bày.

-          Khảo sát tự kháng thể chống tổ chức trong huyết thanh bệnh nhân viêm gan mạn bằng kỹ thuật miễn dịch huỳnh quang gián tiếp do Thạc sĩ Lê Thị Hồng Tuyết trình bày.

Phần thứ hai của buổi sinh hoạt là thảo luận và tổng kết ý kiến của toàn thể hội viên Hội Gan Mật TP.Hồ Chí Minh về "Dự thảo thảo luận về phòng ngừa và điều trị viêm gan B và C". Dự thảo này đã được hai Hội Gan Mật TP.Hồ Chí Minh và Hà Nội thảo luận và đưa ra tại Ðà Nẵng ngày 7/10/2000 (Thời Sự Y Dược Học đã đưa tin và đăng bản tóm tắt trên số báo tháng 12/2000). Do đã cung cấp trước cho các hội viên bản dự thảo, nên buổi sinh hoạt có rất nhiều ý kiến đóng góp sôi nổi dựa trên đề cương của dự thảo. Những vấn đề chính được các hội viên đề cập bao gồm:

- Thuật ngữ: nhiễm siêu vi viêm gan B, viêm gan siêu vi B mạn (chronic hepatitis B) nhiễm siêu vi viêm gan B mạn (chronic HBV)..

- Chủng ngừa siêu vi viêm gan B: xét nghiệm trước khi chủng ngừa, xét nghiệm dấu ấn siêu vi nào sao có lợi cho chẩn đoán và tiết kiệm.

- Ðiều trị hỗ trợ: Trong điều kiện bệnh nhân không có khả năng kinh tế để điều trị bằng interferon /lamivudin có thể thử điều trị không đặc hiệu bằng các dược thảo hỗ trợ gan như Silymarin, Phyllanthus amarus, Biphenyl Dimethyl Dicarboxylate, flavonoid (đậu xanh).

- Nghiên cứu: Cần đánh giá tình hình sử dụng và hiệu quả điều trị với lamivudin và interfron tại Việt Nam để có kinh nghiệm thực tế.

Tuy còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng nói chung buổi sinh hoạt kỳ này các hội viên cũng đã thống nhất được phần cơ bản của dự thảo. Ban thư ký sẽ tổng kết các ý kiến thảo luận và báo cáo chính thức trong kỳ sinh hoạt tới.

BS Lê Anh Bá ?