Chuyển đổi giới tính: làm thay công việc của tạo hóaTác giả : BS. ĐÀO XUÂN DŨNG  Chuyển đổi giới tính không c̣n là vấn đề xa lạ ở nước ta. Gần đây, một số báo chí đă giới thiệu về những thành tựu rất đáng khích lệ về lĩnh vực này ở một số bệnh viện tại Hà Nội. Có ư kiến cho rằng những thầy thuốc làm công việc này thực sự là những người dũng cảm v́ họ đă dám "làm thay công việc của tạo hóa".
NHỮNG BẢN SẮC GIỚI TÍNH KHÁC THƯỜNGCauldwell (1949) là người đầu tiên đưa ra khái niệm "Trạng thái thích sống theo giới đối lập" (transsexualism) và sau đó Fisk (1973) bổ sung khái niệm "bức bối về giới" (gender dysphoria) để mô tả cảm giác khó chịu về bản sắc giới kèm theo trạng thái trầm cảm và lo hăi, đôi khi muốn sống như giới đối lập. Những người "bức bối về giới" khác với những người t́nh dục đồng giới (homosexuals) và những người thích ăn mặc theo giới đối lập (cross dressers) ở chỗ họ là những người có vấn đề về bản sắc giới (cảm nhận ḿnh có giới tính tâm lư đối lập với giới giải phẫu của họ, nam th́ tự coi ḿnh như nữ và nữ th́ coi ḿnh như nam - hay nói cách khác là có sự phân ly giữa giới giải phẫu và giới tính tâm lư). Người không hợp với giới của ḿnh có cảm giác bị trói buộc trong một thể xác khác. Nam giới khi bị trạng thái này sẽ cảm thấy ḿnh là nữ ngay từ tuổi thiếu nhi và thường tin rằng ḿnh là "con gái" - một niềm tin rất điển h́nh, phù hợp với cảm giác chán ghét bộ phận sinh dục của ḿnh hoặc cho là "vô dụng", thậm chí c̣n muốn cắt bỏ đi để có một cơ thể giống như nữ. Với nữ cũng vậy, họ muốn được cắt bỏ vú và tử cung để có cơ thể giống như nam. Tuổi dậy th́ với các cháu này - cả nam và nữ - là một thời kỳ đau khổ v́ con trai th́ có hiện tượng cương cứng và xuất tinh, c̣n con gái th́ vú to lên và việc hành kinh đă phá tan ảo giác là khi lớn lên chúng sẽ có một cơ thể mong muốn. Ăn vận theo giới khác (crossdressing) bắt đầu từ rất sớm trong đời, thường là do chính đương sự muốn như vậy và không kèm theo cảm giác thích thú về t́nh dục. Chỉ có ăn vận như vậy, họ mới cảm thấy thoải mái, dễ chịu và khi đă hoàn toàn có giới tính của giới đối lập, họ lại càng tin chắc rằng ḿnh đang bị g̣ bó trong một thể xác lầm lẫn. Họ thường nằng nặc đ̣i được điều trị bằng hormone và phẫu thuật chuyển giới. Một số người có trạng thái tâm lư của giới khác hoàn toàn không có đời sống t́nh dục hoặc rất hạn chế. Nam giới bị trạng thái này ưa thích những nam giới b́nh thường khác và cho như thế là "xu hướng t́nh dục khác giới" v́ luôn tin rằng họ là nữ, do đó đương nhiên họ hướng đến nam giới về mặt t́nh dục. KẾT QUẢ CỦA PHẪU THUẬT CHUYỂN GIỚI...Đă có nhiều báo cáo về việc theo dơi những người đă qua phẫu thuật chuyển giới. Pauly (1968) đi đến kết luận rằng nhóm những người nam thích sống theo giới đối lập, sau khi được phẫu thuật chuyển giới đă đạt được sự thỏa măn về mặt t́nh cảm và ḥa nhập xă hội nhiều hơn 10 lần so với nhóm không được chuyển giới. Randell (1969) cũng đă báo cáo 29 trường hợp nam được chuyển giới thành nữ, 2/3 trong số họ tỏ ra có sự cải thiện rơ rệt về mặt thích ứng tâm lư và xă hội, chỉ có 2 người có dấu hiệu xấu đi nhưng cả 2 đều là những bệnh nhân tâm thần. Walinder và Thuwe (1974) cho rằng phẫu thuật chuyển giới cho kết quả tốt với khoảng 80% số trường hợp. Ngoài ra c̣n nêu lên những yếu tố để tiên lượng - sẽ không tốt hoặc không nên phẫu thuật chuyển giới nếu như những người yêu cầu chuyển giới có các biểu hiện của bệnh rối nhiễu tâm lư (psychosis), nhân cách không ổn định, không tự nuôi sống nổi bản thân, chậm phát triển về trí tuệ, nghiện rượu, lạm dụng ma túy và phạm tội h́nh sự... TIÊU CHUẨN ĐỂ CHUYỂN GIỚI BẰNG PHẪU THUẬTKhi đă được chẩn đoán là có trạng thái thích sống theo giới khác, th́ chỉ định phẫu thuật chuyển giới cần dựa trên những tiêu chuẩn nghiêm ngặt do Hội quốc tế về trạng thái bức bối về giới mang tên Harry Benjamin đề ra (1985) như sau: 1. Người bệnh có xu hướng ổn định muốn sống theo giới đối lập. 2. Người bệnh cần cảm nhận sâu sắc về t́nh trạng của bản thân và không bị bất cứ một rối nhiễu tâm lư nào. 3. Bệnh nhân có thể chuyển qua giới đối lập một cách có kết quả và có biểu hiện của hoạt động b́nh thường theo giới đối lập. 4. Sự cải thiện về mặt đời sống cá nhân và xă hội cần được dự báo trước cho những người được chuyển giới trước và sau phẫu thuật. Nhiều công tŕnh nghiên cứu chứng minh rằng sau phẫu thuật chuyển giới đă có sự cải thiện về trạng thái tâm lư. Một phân tích tổng quan về vấn đề chuyển giới đă nêu lên những điểm chính như sau: - Kết quả khả quan phụ thuộc ở mức độ nhất định vào khía cạnh thẩm mỹ và kỹ thuật của phẫu thuật, nhưng cũng có thể c̣n nhiều biến cố khác ảnh hưởng đến mức độ hài ḷng của bệnh nhân. - Sự không ổn định về đời sống cá nhân và xă hội có liên quan đến kết quả kém mỹ măn của phẫu thuật, và bệnh nhân cần được giúp đỡ trước và sau phẫu thuật. - Tuổi và kết quả chuyển giới bằng phẫu thuật có mối quan hệ ngược chiều (tuổi càng cao th́ kết quả càng kém). - Những người thích sống theo giới đối lập thứ phát (tức là không bị ngay từ đầu) thường không có kết quả tốt sau phẫu thuật, và nếu không được chuyển giới th́ cuộc sống của họ cũng không đến nỗi khổ sở và có xu hướng không theo đuổi phẫu thuật chuyển giới nữa. - Phẫu thuật chuyển giới chỉ là sự lựa chọn tối ưu cho những người thích sống theo giới khác ngay từ đầu (nguyên phát). Cần thận trọng đối với những bệnh nhân không ổn định và phải tuân thủ các tiêu chuẩn về chẩn đoán. Điều chắc chắn là trạng thái thích chuyển sang giới khác là h́nh thái gay gắt nhất của hội chứng bức bối về giới. Nhưng liệu phẫu thuật chuyển giới có phải là phương pháp điều trị tối ưu hay không? Và câu trả lời không phải chỉ riêng là của ngành y. Chú thích ảnh: - Một vũ đoàn chuyển đổi giới tính ở Thái Lan. |
