Biến đổi chức năng t́nh dục ở phụ nữ | | Sự hoà hợp về tâm hồn là một điều kiện của sự hoà hợp t́nh dục. |
Theo một khảo sát được thực hiện ở các phụ nữ lứa tuổi 18-59 trên toàn nước Mỹ, có đến 43% bị biến đổi chức năng t́nh dục với một dạng riêng biệt nào đó. Những thay đổi này đặc biệt hay gặp ở những phụ nữ quanh tuổi măn kinh.Năm 1998, Hội Tiết niệu Mỹ đă xác định sự biến đổi chức năng t́nh dục nữ khi có vấn đề liên quan đến 4 trạng thái: ham muốn - hưng phấn - có khoái cực - đau khi quan hệ t́nh dục. Hiện nay, những nghiên cứu về t́nh dục nữ tập trung nhiều vào thể biến đổi về hưng phấn, nghĩa là thường xuyên không có khả năng cảm nhận sự hưng phấn; không duy tŕ được độ nhờn ở âm đạo hoặc sự sung huyết ở cơ quan sinh dục để đáp ứng những kích thích t́nh dục. Trước đây, chỉ có những trục trặc về t́nh dục của nam giới mới được quan tâm nhiều nhưng gần đây, khoa học bắt đầu nghiên cứu về trục trặc t́nh dục ở phụ nữ và nhận thấy cũng có rất nhiều vấn đề. Điều may mắn là tuyệt đại đa số nguyên nhân gây biến đổi chức năng t́nh dục nữ có thể chữa trị được.
Ngoài nguyên nhân tâm lư, ngày nay người ta đă phát hiện ra nhiều thể bệnh do nguyên nhân sinh lư và do có vấn đề trong mối quan hệ giữa đôi bạn t́nh (hay vợ chồng). Các nguyên nhân này thường liên quan đến nhau. Sự đau đớn về thể chất ảnh hưởng đến t́nh dục. Dù đau đớn đă qua đi nhưng việc nhớ lại cũng làm cho hành vi t́nh dục kém hào hứng (ví dụ có phụ nữ từng bị đau đớn khi nạo thai, sau đó không c̣n nồng nhiệt trong quan hệ t́nh dục do hồi ức về những đau đớn khi nạo). Sự miễn cưỡng quan hệ t́nh dục có thể gây ra sự căng thẳng cho cả đôi.
Ham muốn t́nh dục nữ không chỉ bị chi phối bởi hormone mà c̣n bởi nhiều yếu tố khác như cảm nhận và suy nghĩ của họ về chính bản thân, về t́nh dục và mối quan hệ qua lại giữa đôi bạn t́nh. T́nh dục nữ khác nhiều với t́nh dục nam. Mỗi phụ nữ cũng có nhu cầu, ham muốn và cảm xúc t́nh dục khác nhau. Ham muốn t́nh dục nữ dựa nhiều trên cơ sở mối quan hệ với bạn t́nh; nhưng với hầu hết phụ nữ th́ ham muốn phụ thuộc vào sự chia xẻ của cơ thể, tâm trí và bạn t́nh.
Về cơ thể: Một số thuốc và bệnh tật, rượu và ma túy cũng như nồng độ hormone có ảnh hưởng không tốt đến dục năng. Ở những phụ nữ măn kinh và sau măn kinh hay đă cắt tử cung toàn phần thường có rối loạn về chức năng t́nh dục do mất cân bằng về nội tiết. Đau khi quan hệ t́nh dục (do từng bị can thiệp ngoại khoa, có bất thường về giải phẫu, sau sinh hay nhiễm khuẩn) cũng ức chế sự hưng phấn và khoái cảm ở phụ nữ.
Về tâm trí: Trong cuộc sống hiện đại, người phụ nữ phải lo toan, gánh vác nhiều công việc (từ việc cơ quan đến việc gia đ́nh, chăm sóc con cái...) nên không có ǵ ngạc nhiên khi tỷ lệ những cặp vợ chồng gặp trục trặc về t́nh dục ở một thời điểm nào đó trong đời suưt soát 70%. Những tác động tâm lư tiêu cực (stress), trạng thái quá mệt mỏi hay trầm cảm đều làm cho phụ nữ giảm ham muốn t́nh dục. Với phụ nữ, năo là một “cơ quan phát sinh ham muốn t́nh dục” rất nhạy cảm. V́ vậy, thư giăn, khơi gợi trí tưởng tượng hoặc vuốt ve là những cách có hiệu quả nhất để tạo khoái cảm và khoái cực cho phụ nữ. Không có chức năng sinh lư nào lại chịu ảnh hưởng mạnh của vỏ năo như chức năng đáp ứng t́nh dục, không chỉ riêng với phụ nữ mà ở cả nam giới cũng vậy.
Về bạn t́nh: T́nh dục là sự chia xẻ của đôi bạn t́nh. Nhiều phụ nữ không dám thổ lộ những ǵ ḿnh mong muốn và nhiều ông chồng cũng không quan tâm t́m hiểu nhu cầu của vợ. Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến trục trặc trong quan hệ t́nh dục vợ chồng. Thẳng thắn chia xẻ với nhau trong chuyện t́nh dục thường làm cho mối quan hệ thêm bền chặt.
Những yếu tố nào làm giảm ham muốn t́nh dục? Stress và trạng thái tâm lư không thoải mái là 2 nguyên nhân chính. Phụ nữ có rất nhiều lư do để lo lắng (như giảm tự tin ở bản thân, tăng cân, rối loạn kinh nguyệt…), do đó dễ làm giảm ham muốn t́nh dục. Và như một phản ứng dây chuyền, nó ảnh hưởng đến hưng phấn và khoái cực v́ rối loạn chức năng t́nh dục có mối liên hệ qua lại với nhau. Ngoài ra c̣n có nhiều nguyên nhân khác, một số thuộc thể chất, số khác thuộc tâm trí như măn kinh, can thiệp phẫu thuật (nhất là ở buồng trứng và tử cung), bất ḥa trong mối quan hệ, quá mệt mỏi, sinh đẻ, trầm cảm, bệnh tiểu đường, chấn thương tâm lư do bị cưỡng bức hay lạm dụng t́nh dục khi c̣n nhỏ...
Một trải nghiệm t́nh dục b́nh thường bao giờ cũng bắt đầu bằng sự ham muốn (một hiện tượng tâm trí), nó tạo ra sự hưng phấn (máu dồn đến cơ quan sinh dục) và kết hợp với những kích thích dẫn đến khoái cực. Sự phân biệt có tính phổ biến nhất giữa ham muốn t́nh dục nam và nữ là ở chỗ ham muốn t́nh dục nữ không phải là hiện tượng sinh lư 100% mà ít nhất có 50% do tâm lư.
Trầm cảm có gây ra biến đổi chức năng t́nh dục? Tuy chưa thể chứng minh mối quan hệ giữa hai yếu tố này nhưng người ta dễ dàng nhận thấy nếu trầm cảm được chữa trị tốt th́ sẽ cải thiện được ham muốn t́nh dục ở phụ nữ.
Một số thuốc chống trầm cảm như Prozac tuy hiệu quả cao nhưng lại có tác dụng phụ là có thể gây ra biến đổi chức năng t́nh dục cho cả nam và nữ (Medinfo, 1999). Tuy nhiên, không phải mọi người đều bị ảnh hưởng giống nhau nên một số nhà khoa học cho rằng chính bệnh trầm cảm làm giảm dục năng chứ không phải là thuốc. Nhưng dù tác dụng phụ của Prozac thế nào đi nữa, các thầy thuốc vẫn khuyên dùng Prozac để chữa trầm cảm v́ nếu không điều trị, bệnh sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tâm trí và cả t́nh dục. BS Đào Xuân Dũng, Sức Khoẻ & Đời Sống |
