Bệnh dại vẫn là nỗi lo của nhiều người
|
| Chó nhà, một trong những nguyên nhân gây bệnh
dại. |
(VietNamNet) - Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm Việt Nam có gần nửa
triệu người bị súc vật cắn phải đi tiêm phòng dại. Trước đây, số
người chết do lên cơn dại khoảng 300-500 trường hợp/năm.
Nguồn truyền bệnh dại chủ yếu do chó. Việt Nam có khoảng hơn 12
triệu con trong khi tỷ lệ chó được tiêm phòng chỉ dại chỉ đạt trên
40%. Mặc dù đã có thuốc chống dại nhưng số người chết vẫn cao, đặc
biệt người dân chưa biết cách phòng chữa đúng cách.
Những năm gần đây, số người bị súc vật cắn tuy đã giảm song vẫn
cao, ảnh hưởng đến sức khỏe và tiền của nhân dân. Năm 2002 có 60
trường hợp tử vong. Bệnh dại gây tổn thất lớn về kinh tế. Năm 2002,
có trên 630.000 người phải đi tiêm chủng. Nếu tính trung bình mỗi người
đi tiêm phải cho phí 100.000 đồng thì số tiền phải chi lên tới 64 tỷ
đồng, đó là chưa kể 60 trường hợp tử vong. 6 tháng đầu năm 2003, cả
nước có 6 người chết do bị chó dại cắn.
Vật vã, đau đớn, xùi bọp mép... là những biểu hiện của người lên
cơn do bị súc vật dại cắn. Nhất là vào mùa hè, tình hình dịch bệnh
càng tăng cao. Bệnh dại xảy ra ở hầu hết các tỉnh thành trong cả
nước, trong đó Đồng bằng sông Hồng và trung du Bắc Bộ phổ biến hơn
cả.
Bệnh dại do một loại virus hướng thần kinh từ chó, mèo, chuột mang
mầm bệnh truyền sang cho người qua vết cắn, cào cấu hoặc do tiếp xúc
trực tiếp với nước dãi từ con bệnh. Hiên nay, bệnh dại không có thuốc
điều trị, khi đã lên cơn dại, nguy cơ tử vong là 100%. Ở Việt Nam, chó
nhà nuôi là nguồn truyền dại cho người nhiều nhất (khoảng gần 97%).
Trong nước dãi của súc vật bị bệnh dại mang virus dại truyền sang
người qua vết cắn, vết cào, vết xước, rách trên da...
Triệu chứng của bệnh biểu hiện ở 2 thể: thể điên cuồng và thể
bại liệt. Thể điên cuồng: thời kỳ đầu vật nuôi có biểu hiện bứt
rứt, hung dữ hoặc vui mừng. Sang thời kỳ kích thích, con vật chạy lung
tung, hỗn loạn, có khi vồ bóng, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, gặp
gì cũng cắn. Thể bại liệt: con vật nằm ì trong bóng tối, hàm trễ
xuống, lưỡi thè ra, chảy nước dãi, liệt dần và chết.
Theo TS. Đinh Kim Xuyến, Phó chủ nhiệm Thường trực dự án Phòng
chống dại, Bộ Y tế, ''tất cả các tháng trong năm đều có thể mắc
bệnh dại không trừ mùa hè. Nếu chẳng may bị chó cắn, người bệnh nên
rửa vết thương nhiều lần bằng xà phòng đặc, rửa lại nhiều lần bằng
nước sạch rồi dùng cồn sát trùng vết thương. Ngay sau đó, người bệnh
cần đi tiêm phòng vaccine hoặc huyết thanh kháng dịch. Tuyệt đối không
được xoa ớt, liếc dao lên vết thương hoặc uống các loại thuốc nam
khác''.
Đến nay, cả nước có 3 cơ sở sản xuất vaccine phòng dại đó là Viện
Vệ sinh dịch tễ trung ương, Viện Vaccine Nha Trang, Viện Pasteur TP.HCM.
Hiện Việt Nam đang sử dụng vaccine chống dại Fuenzalida sản xuất từ mô
não động vật. Loại thuốc này không đắt lại đảm bảo về chất lượng và độ an
toàn, có thể gây phản ứng phụ toàn thân hoặc tại chỗ tiêm.
Bên cạnh sử dụng vaccine chống dại, một số trường hợp cần kết hợp
với huyết thanh nếu khi cắn người, súc vật đã có biểu hiện dại, vết
cắn gần thần kinh trung ương, bộ phận sinh dục...
Mục đích của việc sử dụng huyết thanh kháng dại là tăng hiệu quả
tiêm vaccine dại. Trong trường hợp bị súc vật cắn nặng, vết cắn gần
thần kinh trung ương, thời gian ủ bệnh ngắn (7-35 ngày) huyết thanh
kháng dại có tác dụng kéo dài thời gian ủ bệnh để có đủ thời gian
sản sinh ra kháng thể chủ động do tiêm vaccine; dùng huyết thanh càng
sớm càng có hiệu quả cao. Nếu chỉ tiêm huyết thanh thì không phòng
được bệnh dại. Tiêm phối hợp với huyết thanh kháng dại và vaccine
phòng dại sẽ ngăn chặn bệnh dại đạt hiệu quả cao.
|
