Cơm cháy có công dụng ǵ? Tác giả : Thạc sĩ HOÀNG KHÁNH TOÀN  Ở những nước dùng gạo làm lương thực chính như nước ta th́ cơm cháy là một món ăn khá quen thuộc. Thời thơ ấu, chắc hẳn chúng ta ai cũng đă từng được nếm hương vị hấp dẫn của món cơm cháy vàng thơm, kẹp hoặc nắm tṛn với muối vừng hay ruốc thịt. Tuy nhiên trong điều kiện cuộc sống hiện nay, khi mọi nhà đều dùng nồi cơm điện, cơm cháy lại trở thành món hiếm. Nhưng một điều có lẽ ít ai biết, cơm cháy c̣n là một vị thuốc trong y học cổ truyền.
Tác dụng của cơm cháy theo y học cổ truyềnTrong y học cổ truyền, cơm cháy cũng được coi là một vị thuốc với nhiều tên gọi như Hoàng kim phấn, Oa tiêu, Oa ba, Phạn tiêu... Các y thư cổ như Bản thảo cương mục thập di, Bất dược lương phương, Chu ích sinh gia bảo phương, Hành khiếp kiểm bí... đều đă dùng cơm cháy để làm thuốc với những kiến giải khá độc đáo. Theo cổ nhân, cơm cháy vị ngọt, tính b́nh, có công dụng bổ khí kiện tỳ, tiêu thực chỉ tả, thường được dùng để chữa các chứng bệnh như thực tích phúc thống (đau bụng do thức ăn chậm tiêu), tiêu hóa bất lương (quá tŕnh tiêu hóa không tốt), bất tư ẩm thực (không muốn ăn), cửu tả bất dụ (tiêu chảy kéo dài không khỏi), tỳ vị hư nhược... Một số cách dùng cụ thể:* Cách 1: Cơm cháy 150g, thần khúc sao 12g, sa nhân sao 6g, sơn tra 12g, hạt sen bỏ tâm sao 12g, kê nội kim sao 3g, gạo tẻ 300g sao thơm. Tất cả tán thành bột mịn, trộn đều với 500g đường trắng đă đun chảy thành dạng cao đặc, sau đó nặn hoặc ép khuôn thành những chiếc bánh nhỏ để ăn. Công dụng: kiện tỳ tiêu thực, dùng rất tốt cho trẻ em biếng ăn, hay đầy bụng, đi lỏng. * Cách 2: Cơm cháy 120g, hạt sen bỏ tâm sao thơm 12g. Hai thứ tán thành bột mịn. Uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần từ 3-5 th́a. Trộn với chút đường trắng rồi ḥa với nước sôi, uống sau bữa ăn chừng nửa giờ. Công dụng: kiện tỳ chỉ tả, dùng chữa chứng tỳ hư cửu tả (tiêu chảy kéo dài do tỳ hư). * Cách 3: Bạch truật sao 6g, trần b́ 4,5g, hạt sen bỏ tâm 12g, ư dĩ sao 12g, gạo nếp sao 600g, đậu xanh sao 600g, cơm cháy 600g. Tất cả tán thành bột mịn. Uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần từ 7-10g với nước đường trắng. Công dụng: kiện tỳ trừ tả, dùng rất tốt cho người cao tuổi mắc chứng đi lỏng kéo dài. * Cách 4: Cơm cháy 150g, sơn tra 10 lát, quất b́ 10g, đường trắng vừa đủ. Cho cơm cháy vào nồi ninh nhừ thành cháo. Khi cháo sắp được th́ bỏ sơn tra và quất b́ đă thái hạt lựu vào nấu thêm một lúc là được, chế thêm đường. Chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: kiện tỳ tiêu thực. Dùng cho người ăn kém, chậm tiêu. * Cách 5: Cơm cháy 100g, hạt sen 50g, đường trắng vừa đủ. Hạt sen rửa sạch, tách bỏ tâm sen, cho cùng cơm cháy vào nồi ninh kỹ thành cháo, chế thêm đường chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: kiện tỳ ḥa trung, ích khí tiêu thực, dùng cho người hay rối loạn tiêu hóa, đại tiện lỏng, không muốn ăn do tỳ hư. * Cách 6: Cơm cháy 150g, hạt sen 100g, sa nhân 10g, hoài sơn 120g. Tất cả sao thơm tán thành bột mịn. Uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 10g, ḥa với nước sôi và ít đường trắng. Công dụng: kiện tỳ lợi thấp, dùng cho người bị các bệnh lư dạ dày, ruột mạn tính thể tỳ hư thấp trệ. * Cách 7: Cơm cháy nướng cháy già 50g, sơn tra 15g. Hai thứ sắc kỹ lấy nước, chế thêm chút đường đỏ, uống vài lần trong ngày. Công dụng: kiện tỳ chỉ tả, dùng chữa trẻ em đi lỏng do rối loạn tiêu hóa, thức ăn đ́nh trệ ở dạ dày và ruột, hoặc sữa không tiêu. Cơm cháy loại tốt có màu vàng, khối to dày, không đen cháy và gịn. Muốn có được loại này, người ta thường phải nấu cơm bằng nồi đất hoặc nồi gang có đế dày. Khi cơm cạn, cần điều chỉnh than lửa sao cho có độ nóng thích hợp, cơm cháy không quá già hoặc quá non. Ở một số địa phương như Ninh B́nh, Thanh Hóa... cơm cháy c̣n được chế biến thành một loại đặc sản rất hấp dẫn và độc đáo.
|
