Khuyến cáo mới về chế độ dinh dưỡng cho người có tuổi
Một người 60 tuổi, bị bệnh phổi, bỗng nhiên thở hổn hển sau
bữa ăn. Thủ phạm chính là lượng calo quá lớn trong đồ ăn nhiều đường.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc hạn chế đường trong chế độ
ăn của những bệnh nhân nói trên là rất cần thiết.
Điều này được giải thích như sau: Khi ta ăn đường,
cơ thể sản xuất ra nhiều CO2 và người khỏe mạnh phải thở nhanh hơn
để đào thải lượng khí thừa. Những lá phổi bị tổn thương bởi bệnh
tắc nghẽn phổi mạn tính không thể trụ nổi sự quá tải này.
Kinh nhiệm nói trên chỉ là một trong rất nhiều
mẹo nhỏ ít được biết đến về chế độ ăn làm nhẹ bớt một số bệnh mạn
tính của người già.
Mẹo nhỏ, giá trị lớn
Từ trước tới nay, dường như các bác sĩ quá bận
rộn hoặc không được đào tạo kỹ càng nên hiện tượng chế độ ăn khiến
bệnh của người có tuổi nặng hơn vẫn xảy ra. Các chuyên gia của Hội
dinh dưỡng Mỹ đă kết hợp với Viện hàn lâm Bác sĩ Gia đ́nh (tổ chức
bác sĩ về chăm sóc sức khỏe ban đầu lớn nhất nước Mỹ), đề ra "Sáng
kiến Sàng lọc Dinh dưỡng". Đây là những hướng dẫn thiết thực, c̣n
ít được biết đến, về chế độ dinh dưỡng cho người có tuổi, liên quan
tới 8 bệnh mạn tính như ung thư, sa sút trí tuệ, tiểu đường, huyết
áp cao, loăng xương... Nội dung khuyến cáo này bao gồm:
1. Kiểm soát sự thiếu cân: Trọng lượng 55 kg có
thể là vừa với một người cao 165 cm ở độ tuổi 30, nhưng lại là thiếu
với người 65 tuổi. Sụt 4,5 kg ngoài ư muốn trong 6 tháng là một
dấu hiệu nguy hiểm. Ví dụ, sự giảm cân đột ngột ở người già có thể
là dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ.
2. Một số thuốc thông dụng, như digoxin để điều
trị suy tim, có thể làm giảm trầm trọng sự thèm ăn của người già.
3. Người có tuổi thường không cảm thấy ngon miệng
khi ăn thịt, nhưng protein tạo nên cơ bắp và giúp cơ thể phục hồi
sau bệnh tật. Nên nhớ tới những thức ăn giàu đạm khác như đậu, bơ
lạc và trứng.
4. Khi có tuổi người ta thường thích ăn ngọt.
Thói quen này không phải là xấu. Bệnh nhân Alzheimer cần tăng cân
có thể dùng món bánh rán nếu họ thích. Năng lượng giúp tŕ hoăn
thời điểm phải nuôi bệnh nhân qua ống. Hăy dùng những thức ăn được
cắt nhỏ bằng ngón tay v́ người bệnh có thể đă quên cách dùng dĩa.
5. Đảm bảo là người bệnh huyết áp cao dùng đủ
canxi. Đây là cách tự nhiên để làm giảm huyết áp. Tất cả bệnh nhân
có nguy cơ suy tim phải giảm lượng muối ăn.
6. Dùng đủ nước. Trung b́nh mỗi ngày cần uống
6-8 cốc (225 ml) các loại: nước trắng, nước hoa quả, sữa, trà, cà
phê.
7. Rất nhiều chuyên gia khuyến cáo dùng bổ sung
vitamin B12 ở người già, v́ cùng với tuổi tác, sự hấp thu chất này
cũng giảm.
8. Thay đổi lời khuyên về chế độ ăn cho phù hợp
với từng bệnh nhân. Đa số bệnh nhân thận cần chế độ ăn nghèo đạm,
nhưng một số dạng bệnh thận lại cần nhiều đạm hơn một chút.
Giảm bớt đau đớn cho người bệnh
Khoảng 85% người có tuổi bị ít nhất một bệnh mạn
tính và họ có thể cải thiện t́nh h́nh sức khỏe thông qua chế độ
ăn. Giáo sư Albert Barrocas, chuyên gia về ngoại khoa và dinh dưỡng
tại New Orleans, người đă đưa ra thí dụ về sự khó thở của người
bị bệnh phổi khi ăn nhiều đường, nói: "Chế độ ăn tốt không phải
phương thuốc trị bệnh, nhưng nó có thể giảm bớt những đau đớn của
người bệnh, thậm chí c̣n giúp một số người không phải dùng thuốc".
Trong khi ở người trẻ tuổi, thừa cân là nguy cơ
lớn gây tiểu đường và bệnh tim mạch, th́ người già lại phải đối
đầu với nguy cơ suy dinh dưỡng. Khi bạn đời khuất núi, người c̣n
lại sẽ chẳng thiết nấu nướng hoặc không biết làm thế nào để có bữa
ăn lành mạnh. Bệnh viêm khớp, bệnh tim hay các bệnh khác khiến việc
nấu ăn trở nên khó khăn. Bệnh Alzheimer làm người bệnh quên ăn.
Khi dùng kháng sinh, người bệnh có thể thấy miệng đắng ngắt. Tóm
lại, có vô số lư do khiến người già có thể rơi vào t́nh trạng suy
dinh dưỡng. Điều này không có lợi v́ họ sẽ không đủ sức chống lại
bệnh tật. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, với người già, thừa 10%
trọng lượng tốt hơn là thiếu 10% .
Website
www.aafp.org/nsi
sẽ cung cấp cho bạn thông tin đầy đủ hơn cùng một thử nghiệm nhanh
giúp bạn xác định nguy cơ mắc bệnh về dinh dưỡng của ḿnh.
Thu Thủy (theo AP)
|
