Vơng mạc nhân tạo -
Một thiết bị vi điện tử cho ta thấy nhiều triển vọng trong lĩnh
vực nhăn khoa
Artificial retinal
Microelectronic device continues
to show promise
Bài viết của Cheryl Guttman
Dựa theo nghiên cứu của Alam
Chow và Vincent Chow
Đăng trên tạp trí
Ophthalmology Times
Fort
Lauderdate, FL
- Một thiết
bị microphotodiode (tạm dịch là tế bào quang siêu nhỏ) được đặt
ở dưới vơng mạc-thiết bị này được làm từ chất liệu Silicon có
gắn các con chip điện tử siêu nhỏ được gọi là vơng mạc silicon
nhân tạo - Artificial Silicon Retina, ASR) thiết bị này được
ghép cho những bệnh nhân bị viêm sắc tố vơng mạc (retinitis
pigmentosa-RP) một cách an toàn và chức năng thị lực của bệnh
nhân được cải thiện khi ta đo kết quả một cách chủ quan và khách
quan, dó là câu nói của bác sỹ Alan Y. Chow, MD, tại
cuộc họp hàng năm của hội chuyên nghiên cứu về thị lực của Mỹ.
Dr. Chow nói
rằng thời gian đầu ông ta cũng đă ghép cho 6 bệnh nhân những
thiết bị đặc biệt này và cũng đă được FDA tán thành về độ an
toàn và tính ổn định của thiết bị, nghiên cứu cũng đang làm thêm
một số bệnh nhân nữa và kết quả là khoảng 10 bệnh nhân. Phẫu
thuật được tiến hành cho 3 bệnh nhân vào tháng 6 năm 2000 và 3
bệnh nhân khác vào tháng 7 năm 2001. Các bệnh nhân này trong độ
tuổi khoảng từ 46 - 76 tuổi, thị lực của những bệnh nhân này là
đếm ngón tay hoặc không nh́n thấy ǵ. Phẫu thuật được tiến hành
ở một bên mắt để tiện nghiên cứu.
Cho đến khi
các mảnh ghép ổn định dưới vơng mạc, có các chức năng về điện
học và khả năng chịu đựng của mảnh ghép. Các BS thấy rằng không
có bệnh nhân nào có những dấu hiệu phiền toán về mảnh ghép hoặc
có những cản nhận bất thường trong mắt. Hơn nữa không có bằng
chứng nào về thoái hoá vơng mạc, thải trừ mảnh ghép, nhiễm trùng
hoặc bong mảnh ghép -theo nhận xét của MD Chow.
Cả hai anh
em nhà Dr Chow là Alan Chow và Vincent Chow đều là kỹ sư điện
tử, cùng nghiên cứu vấn đề này và cùng t́m ra "Đĩa thị lực sinh
học"-Optobionics –trên
được gắn nhiều vô số Microphotodiode. Chính công ty Wheaton đang
phát triển đĩa thị sinh học này.
Kết quả thị lực
Tất cả
các bệnh nhân có các mức độ cải thiện thị lực khác nhau, một vài
bệnh nhân có nhận thức được mức sáng tối và độ sắc nét của vật
thể. Có hai bệnh nhân từ không nh́n thấy ǵ th́ nay đă thấy chữ
ở ḍng to nhất và có bệnh nhân khác có thể thấy được từ 20 đến
40 chữ ở ḍng chữ to trở xuống. Nhiều đồ vật trong nhiều năm BN
không nh́n thấy nay đă nh́n thấy như ánh sáng của cây Nôen, h́nh
ngọn lửa từ đống lửa đốt, và hơn nữa có một bệnh nhân sau nhiều
năm nay anh ta nh́n thấy được h́nh dáng của vợ ḿnh.
Cũng có
một bệnh nhân khác c̣n báo cáo là anh ta có thể ăn sử dụng các
dụng cụ cũng khá tốt và c̣n tốt hơn dùng bằng tay như trước đây.
Thời
gian để thị lực bắt đầu có hiệu quả là khoảng vài tuần cho đến
vài tháng sau mổ và thị lực cũng được duy tŕ trong suốt thời
gian theo dơi là từ 9 đến 21 tháng. Có một điều quan tâm nhất là
có 4 bệnh nhân có thị trường được cải thiện lớn hơn.
" Chúng
tôi rất phấn khởi về những kết quả đă đạt được nhưng cũng c̣n
phải vất vả lắm mới đưa ra được kết luận, chúng tôi có kế hạch
nghiên cứu vấn đền này trong hai năm tiếp theo, tiếp tục theo
dơi số các bệnh nhân đă được phẫu thuật cấy ghép." Dr Chow nói
vậy.
Mảnh
silicon chip đó có kích thước khoảng 2mm đường kính và chiều dày
khoảng 25mm,
chứa khoảng 5000 tế bào quang trên bề mặt, mỗi "Microphotodiode"
(tế bào quang) có thể nhận ánh sáng và chuyển sang dạng xung ánh
sáng kích thích vào các tế bào thần kinh cảm nhận ở đáy mắt nằm
ngay dưới microphotodiode.
Dr. Chow
đă phân tích về mặt lư thuyết rằng sự thay đổi rơ ràng về thị
lực của bệnh nhân mà chúng ta đă thấy có thể do các tế bào vơng
mạc đă có những trả lời với những kích thích của ánh sáng từ mỗi
tế bào quang Microphotodiode, những kích thích ánh sáng này có
hiệu lực với các tế bào cảm nhận ở đáy mắt.
Dr. Chow thấy rằng ở những động
vật bị viêm sắc tố vơng mạc -RP th́ việc phẫu thuật vơng mạc sẽ
cung cấp cho nó những kích thích tạm thời với những tế bào thần
kinh vùng đáy mắt để từ đó nó có thể phục hồi trở lại và tế bào
thần kinh đáy mắt nhận được những kích thích từ Microphotodiode
này một cách liên tục sẽ giúp cho nó có khả năng phục hồi. Người
ta cũng đă sử dụng những kích thích điện dạng này để kích thích
một số tổ chức phát triển ví dụ như tuỷ xương làm cho xương dài
ra.
Bác sỹ, giáo sư Gholam A.
Peyman và các đồng nghiệp chuyên phẫu thuật cắt dịch kính bán
phần sau ở trường Đại học New Orleans thấy rằng mức độ thị lực
được cải thiện nhanh ở một vài bệnh nhân cũng rất khó giải
thích phải chăng nó có liên quan đến kích thước của mảnh ghép
và vùng hắc mạc xung quanh. Những xung kích thích bằng điện đă
tạo ra những hiệu ứng cho các tế bào thần kinh vùng đáy mắt và
hơn thế nữa Dr. Peyman cũng tư vấn để phát triển lĩnh vực ghép
Microphotodiode từ những ngày đầu và cũng là người tham gia ghép
cho vài bệnh nhân.
Tiến tŕnh ghép Microphotodiode
Phẫu thuật ghép này không phức
tạp, những bác sỹ chuyên phẫu thuật cắt dịch kính có thể làm
được. Phẫu thuật ghép này bao gồm các bước cắt dịch kính tiêu
chuẩn và thêm một số bước để tiến hành ghép. Sau khi hoàn tất
bước cắt dịch kính ta sẽ mở một đường mổ nhỏ ở vơng mạc khoảng
20°
ở phía trên lệch về phía thái dương tới vùng hoàng điểm. Ta sẽ
tiêm phía dưới vùng đáy mắt một ít dung dịch nước muối để nâng
nhẹ lớp trên vùng hoàng điểm lên, mục đích là ta tạo ra một cái
túi nhỏ để đặt Microphotodiode vào.
" Những kinh nghiện hỗ trợ cho
phẫu thuật cũng như khả năng tương hợp mảnh ghép của
Mocrophtodiode đă giúp phẫu thuật thành công, các nhà nghiên cứu
vẫn tiếp tục theo dơi bằng các kỹ thuật hiện đại như chụp
angiography, soi đáy mắt và chụp ảnh đáy mắt đều không thấy một
dấu hiệu phản ứng hoặc loại mảnh ghép nào. Ta có thể quan sát bề
mặt phía trên của vơng mạc rất rỗ và mảnh ghép Microphotodiode
nh́n thấy rất tuyệt vời."
Có một sự phê phán chính trong
nghiên cứu này là nó c̣n thiếu những kiểm soát khoa học một cách
tuyệt đối như sử dụng một phẫu thuật khác nữa để ghép những chip
điện tử không có chức năng rồi đưa ra kết luận xem như thế nào?
" Trong những phân tích cuối
cùng người ta chứng minh rằng phương pháp ghép microphotodiode
này là có hiệu quả, tuy nhiên kết quả thu được từ những bệnh
nhân đă dược phẫu thuật các nhà khoa học cũng đang cố gắng hơn
nữa để những bệnh nhân bị viêm sắc tố vơng mạc có cơ hội nh́n
thấy tốt hơn. Trong nghiên cứu này th́ mọi rào chắn đă bị xoá
bỏ và cửa sổ nghiên cứu đang rộng mở cho các nhà khoa học." đó
là những lời nhận xét của Dr, Peyman
Hơn thế nữa Dr. Chow và Dr.
Peyman là hai tác giả cùng tham gia vào nghiên cứu này, cùng
tham gia phẫu thuật c̣n có các Dr. Kirk Packo, John Pollack MD.,
và Jose Pulido MD., Các nhà nghiên cứu cũng đă nhận được sự hỗ
trợ rất lớn của Trung tâm mắt đại học Tulane ở New Orleans;
Trung tâm mắt của trường đại học Illinois ở Chicago và một số
trường đại học khác chuyên về lĩnh vực nhăn khoa.
Dr. Nguyễn Văn Mích |
