Bệnh lao lây truyền như thế nào?
Tất cả các thể lao đều dẫn đến lây nhiễm nếu có
hiện tượng phát tán vi khuẩn lao ra ngoài; trong đó, lao phổi dễ lây truyền
nhất. Vi khuẩn lao xâm nhập cơ thể qua đường hô hấp, tiêu hoá, qua tiếp xúc hoặc
truyền từ mẹ sang con.
Phần lớn vi khuẩn lao được tung ra do ho khạc,
hắt hơi, thậm chí nói chuyện. Người khỏe mạnh hít phải các giọt bệnh phẩm nhỏ li
ti bay lơ lửng trong không khí và nhiễm bệnh. Vi khuẩn lao cũng đi vào cơ thể
nếu ta dùng thức ăn nhiễm khuẩn. Nó cũng truyền qua các vết cắt hoặc sây sát
trên da, niêm mạc mắt, họng. Người mẹ truyền khuẩn lao cho thai nhi qua tĩnh
mạch rốn (gây bệnh lao bẩm sinh).
Sau khi vi khuẩn lao xâm nhập cơ thể, bệnh diễn
biến qua 2 giai đoạn: lao nhiễm và lao bệnh. Đầu tiên, cơ thể huy động "đội quân
bảo vệ" đến, gồm đại thực bào, bạch cầu đa nhân trung tính và lympho. Đại thực
bào có nhiệm vụ ăn các vi khuẩn lao (nếu nó không giết được vi khuẩn th́ sẽ bị
chúng phá hủy). Các lympho h́nh thành miễn dịch.
Quá tŕnh nhiễm lao kết thúc khi cơ thể thắng
thế, tổn thương trở thành xơ hóa, vôi hóa, vi khuẩn lao phần lớn bị tiêu diệt,
phần c̣n lại ở trong trạng thái không chuyển hóa và là nguồn gốc của bệnh lao
nội sinh sau này. Nếu cơ thể không thắng thế, vi khuẩn lao tiếp tục sinh sôi,
xâm nhập vào đường bạch huyết rồi hạch bạch huyết. Các triệu chứng sơ nhiễm lao
xuất hiện.
Chỉ khoảng 10% số người nhiễm lao trở thành lao
bệnh. Ở những người nhiễm HIV/AIDS, tỷ lệ này lên tới 30%. Trong 80% trường hợp,
giai đoạn lao bệnh xuất hiện trong 2 năm đầu sau khi nhiễm lao. Bệnh lao có thể
xảy ra rất sớm ngay trong giai đoạn nhiễm lao (như bệnh lao sơ nhiễm). Trẻ càng
nhỏ, bệnh lao sơ nhiễm càng dễ xảy ra. Nếu phát hiện và điều trị chậm, vi khuẩn
lao sẽ xâm nhập vào máu, gây tổn thương ở nhiều bộ phận như màng năo, hạch,
xương khớp... và nặng nhất là lao kê. Người cao tuổi cũng có thể mắc những bệnh
lao thể nặng.
BS B́nh Lâm, Sức Khoẻ & Đời
Sống
|
