Có thể xét nghiệm tóc mà biết bệnh không?
Bệnh tật để lại dấu vết ở nhiều bộ phận cơ
thể. Y học đă chẩn đoán được bệnh khi phân tích máu, nước tiểu, phân, nước năo
tuỷ, tế bào gan, khối u... th́ cũng có thể t́m triệu chứng bệnh khi nghiên cứu
một sợi tóc.
Việc xét nghiệm tóc sẽ giúp t́m ra bệnh mà
chẳng làm bệnh nhân mất một giọt máu nào, cũng không phải chịu đau đớn khi bị
mũi kim chọc vào xương thịt. Điều này cũng rất tiện lợi cho người làm xét nghiệm
v́ tóc có thể giữ nguyên các tính chất sau một thời gian rất dài chứ không bị
phân hủy như các bộ phận khác.
Sở dĩ có thể chẩn đoán bệnh qua tóc là do
các nguyên tố vi lượng đă được đưa vào cơ thể thường tập trung ở tóc với nồng độ
cao gấp hàng chục lần so với trong nước tiểu và huyết thanh. Thực nghiệm cho
thấy các chất ma túy như amphetamin, bacbiturat bắt đầu xuất hiện trên tóc vào
khoảng 3 tháng sau khi được đưa vào cơ thể bằng đường uống hay tiêm. V́ vậy, một
người nghiện ma tuư thường khó mà giấu nổi bác sĩ tật xấu của ḿnh.
Không chỉ "gọi tên" các hóa chất có trong
sợi tóc, các nhà khoa học c̣n có thể biết chất đó đă vào cơ thể từ bao giờ dựa
vào việc nó được t́m thấy ở đoạn nào của sợi tóc. Chẳng hạn, dựa vào kết quả xét
nghiệm từng đoạn tóc một người nghiện, thầy thuốc có thể biết được anh ta đă
dùng ma túy trong bao lâu.
Những người đầu tiên nghĩ ra phương pháp
định bệnh tiện lợi và hiệu quả này là các bác sĩ pháp y. Kẻ tội phạm để lại hiện
trường một sợi tóc. Bác sĩ pháp y soi tiêu bản tóc dưới kính hiển vi và phân
chất, đối chiếu để t́m ra thủ phạm. Từ chỗ chỉ dùng trong việc lĩnh vực h́nh sự,
phương pháp xét nghiệm tóc đă được ứng dụng để chẩn đoán bệnh tật, đo mức ô
nhiễm môi trường, đánh giá bộ óc học giỏi hay dốt…
Sợi tóc biết nói
Để đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường do
các kim loại nặng (ch́, thạch tín, thuỷ ngân, cadimi…), bác sĩ vệ sinh pḥng
dịch chỉ cần xác định hàm lượng các chất này trong tóc. Ví dụ, tóc dân chài ở
một vùng nước Pháp chứa nhiều thuỷ ngân có nghĩa là vùng biển này chứa nhiều
thủy ngân do các cơ sở công nghiệp thải ra. Cá ở đây ăn phải thủy ngân và chất
này được đưa vào cơ thể dân chài khi họ ăn cá. Hiện tượng có nhiều ch́ trong tóc
công nhân in, thợ đúc... cũng có thể được lư giải tương tự.
C̣n nếu như trong sợi tóc của một người có
nhiều canxi? Điều đó chứng tỏ vôi không ở yên trong xương, mà chạy lung tung
sang các bộ phận khác, một dấu hiệu tuổi già đến sớm. Hàm lượng kẽm giảm trong
tóc cho biết con người đó đă phải chịu nhiều sự công kích, bị suy nhược và tóc
cũng hay rụng.
Trong tóc của người bị phù tích đọng nhiều
natri. Trẻ em bị bệnh ỉa chảy mỡ th́ tóc có dấu hiệu tăng natri và giảm canxi rơ
rệt (đây là một bệnh di truyền, do rối loạn tuỵ tạng khiến dịch nhầy tiết nhiều,
có thể gây tắc ruột ở trẻ sơ sinh dẫn đến tử vong). C̣n những người bị chứng đái
ra chất pheninxeton (một bệnh bẩm sinh khác) th́ hàm lượng canxi và thuỷ ngân
trong tóc rất thấp.
Hai bác sĩ Canada là R. Phin và A. Godot đă
phân chất một số nguyên tố hoá học trong tóc trẻ em và nhận thấy, tóc người học
dốt th́ thừa ch́, cadimi, man gan và thiếu liti, crom, trong khi tóc học sinh
giỏi th́ nhiều kẽm, đồng mà ít ch́, iốt, cadimi.
Nếu như trước đây, pháp y chỉ phân chất
được khoảng 10 nguyên tố hoá học có trong tóc th́ ngày nay, y học đă định lượng
được trên bốn chục nguyên tố hoá học. Tuy nhiên, tóc nhuộm hoặc sau khi được gội
bằng hoá chất không thể dùng để xét nghiệm được. Khi đó phải dùng lông để phân
tích. Ngày nay, người ta có thể dùng quang phổ nguyên tử để phân tích tóc, lông
hay râu.
|
