5. Tế bào trứng phát dục và chín như thế nào?
Sự phát dục và chín của tế bào noăn mẫu trong buồng trứng là một
quá tŕnh tương đối dài và chịu sự điều khiển của nhiều loại vật chất. Quá tŕnh
này được bắt đầu ngay từ thời kỳ phôi thai. Từ khi thai nhi được 5 tháng tuổi
cho đến khi đứa trẻ ra đời 6 tháng, thân tế bào và tế bào noăn mẫu trong buồng
trứng của thai nhi kết hợp với nhau tạo ra vô số noăn bào cơ sở. Noăn bào cơ sở
bao gồm một tế bào noăn mẫu, một tế bào hạt bẹt và một lớp màng cơ sở. Chúng
phát triển và phát dục theo chu kỳ.
Các nhà khoa học cho rằng các noăn bào cơ sở phải mất 9 tháng để
phát dục thành nang noăn. Trong thời gian này, tế bào noăn mẫu sẽ lớn lên, bên
trong có nhiều thay đổi sinh hóa. Xung quanh tế bào có một lớp protein đường
trong suốt bao bọc nhằm không cho tinh trùng thứ hai và những thứ khác ngoài
tinh trùng xâm nhập. Giữa các tế bào có sự liên kết lẫn nhau để trao đổi dinh
dưỡng và tín hiệu, đồng thời tạo ra các phản ứng sản sinh hoóc môn. Lúc này,
xung quanh lớp màng cơ sở đă được bao bọc bởi các mao mạch và một loại tế bào
thể. Nhờ đó, noăn bào đă thiết lập được mối quan hệ với sự tuần hoàn máu trong
cơ thể.
Nang noăn c̣n phải trải qua 85 ngày nữa mới phát dục thành noăn
bào chín, có đường kính khoảng 18 mm. Trong 70 ngày đầu, đường kính của noăn bào
tăng nhanh, số tế bào hạt tăng đến 600 lần và tiết ra dịch noăn bào, h́nh thành
nên khoang noăn bào, gọi là nang noăn. Trong mười lăm ngày cuối, trong đám nang
noăn đă phát dục chỉ có một noăn bào đạt tới giai đoạn chín và được buồng trứng
đưa vào ổ bụng. Quá tŕnh này được gọi là "rụng trứng". Trước khi rụng trứng
khoảng 18 giờ, tế bào noăn mẫu mới hoàn thành lần phân chia thứ nhất, nhiễm sắc
thể từ 46 giảm xuống c̣n 23, gọi là tế bào trứng, chuẩn bị cho việc thụ tinh. Do
đó, tính từ trước khi ra đời cho đến khi rụng trứng, tuổi thọ của tế bào trứng
có thể kéo dài từ 10 đến hơn 40 năm. Cũng chính v́ vậy, nếu có thai ở độ tuổi 35
trở lên, chất lượng phôi thai có thể bị ảnh hưởng do tế bào trứng đă già lăo.
|