51. Những nguyên nhân nào dẫn đến vô kinh buồng trứng, điều trị như thế nào?
Chứng bệnh tổng hợp Turner, bệnh tuyến sinh dục phát triển không
hoàn chỉnh đơn thuần có thể gây nên vô kinh nguyên phát và nhi hóa giới tính;
những bệnh này đều thuộc phạm vi vô kinh do buồng trứng. Ngoài ra, sau khi buồng
trứng bị cắt hoặc chiếu xạ, hóa liệu hay viêm buồng trứng nặng (5% số người sau
khi bị quai bị sẽ bị viêm buồng trứng) th́ có thể các tổ chức của buồng trứng sẽ
bị phá hoại dẫn đến mất đi công năng b́nh thường.
Một chứng bệnh khác cũng gây vô kinh buồng trứng là suy buồng
trứng sớm (hoặc măn kinh trước 40). Người bệnh có những triệu chứng giống như
măn kinh b́nh thường, cơ quan sinh dục và đặc trưng giới tính sẽ teo dần. Nguyên
nhân gây nên hiện tượng này cho đến nay vẫn chưa rơ ràng. Có khả năng là do tế
bào noăn mẫu của buồng trứng ở giai đoạn thai nhi quá ít; hoặc là từ thời kỳ
thai nhi cho đến khi ra đời, noăn bào thoái hóa quá nhanh nên bị hao kiệt quá
sớm. Khoảng 9 - 40% số người bị suy buồng trứng sớm có cơ năng miễn dịch cơ thể
b́nh thường, từ đó làm gia tăng tốc độ thoái hóa của noăn bào.
Điều trị vô kinh buồng trứng là một vấn đề rất gai góc. Nếu thực
sự tế bào noăn mẫu trong buồng trứng đă hết th́ không có cách ǵ làm cho nó tái
sinh đưọc nữa. Nhưng cũng có những trường hợp công năng buồng trứng của người
bệnh chỉ suy giảm tạm thời, sau một thời gian sẽ tự hồi phục được. Tiếc rằng cho
đến nay, vẫn chưa có phương pháp đáng tin cậy nào để xác định được những người
bệnh nào có thể hồi phục được, những người nào không. Có nhiều bác sĩ thông qua
soi ổ bụng để quan sát trạng thái của buồng trứng, nhưng đây cũng không phải là
phương pháp đang tin cậy. Do vậy, nếu muốn sinh con th́ e rằng những người này
phải được sự trợ giúp của y học. Với những người không có nhu cầu sinh con th́
phải dùng oestrogen và progestagen để tạo kinh nguyệt nhân tạo, nhằm pḥng ngừa
việc bộ phận sinh dục bị teo quá sớm và các bệnh khác có tính thoái hóa liên
quan tới kinh nguyệt.
|
