58. Vô kinh vùng dưới đồi do những nguyên nhân nào gây nên? Điều trị như thế
nào?
Việc thiếu GnRH hoặc nội tiết bất thường có thể gây nên vô kinh
vùng dưới đồi. Phàm tất cả các chứng vô kinh do các bệnh tật ở trong năo trên
tuyến yên gây ra đều thuộc loại này. Nguyên nhân gây bệnh của chúng có thể được
chia thành hai loại:
1. Bệnh do khí chất của vùng dưới đồi: Ví dụ như vô kinh sau khi
bị khối u, viêm năo, kết hạch hoặc năo bị ngoại thương, thiếu GnRH bẩm sinh.
Chúng tương tự như các chứng bệnh do vô kinh nguyên phát gây ra.
2. Mất thăng bằng cơ năng vùng dưới đồi: Thường gặp ở các trường
hợp tinh thần không ổn định, chế độ dinh dưỡng không tốt khiến thể trọng quá
thấp, vận động quá sức, chán ăn do thần kinh và các chứng bệnh nặng khác trên cơ
thể. Vô kinh vùng dưới đồi do mất thăng bằng cơ năng là hiện tượng thường gặp
nhất.
Năm 1994, qua phân tích mẫu máu ở 169 người bị vô kinh do mức độ
LH và FSH trong máu thấp hơn b́nh thường, Hiệp hội Y học Bắc Kinh nhận thấy, các
trường hợp mắc bệnh do cơ năng chiếm 87%. Ví dụ: Một số phụ nữ sau khi có sự
thay đổi về môi trường sống hoặc bị kích thích thần kinh (như thất t́nh, trượt
thi, cha mẹ qua đời, công việc không thuận lợi), hoặc bị những kích thích thể
chất (như mắc bệnh nặng, phẫu thuật, ngoại thương) đă bị mất kinh. Người bị nhẹ
sẽ tự hồi phục được kinh nguyệt sau một thời gian, nếu nặng th́ bệnh tŕnh sẽ
kéo dài.
Những người mắc bệnh này khi đến bệnh viện khám cần phải nhớ rơ
xem trước khi vô kinh, những yếu tố có khả năng dẫn đến bệnh tật có tồn tại hay
không; hoặc thể trọng và mức ăn uống có ǵ thay đổi không. Bác sĩ cũng cần kiểm
tra, xét nghiệm máu để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.
Việc điều trị vô kinh vùng dưới đồi phải căn cứ vào nguyên nhân
để có các phương pháp khác nhau. Nếu bệnh tŕnh tương đối dài, không thể tự khôi
phục được th́ cần dùng progestage và oestrogen để kinh nguyệt trở lại b́nh
thường. Nếu muốn sinh con th́ người bệnh nặng có thể dùng hMG + hCG để kích
thích rụng trứng. Ngoài ra, c̣n có thể dùng phương pháp điều trị liệu mạch xung
GnRH.
|