12. Chu kỳ buồng trứng được điều khiển như thế nào?

Nhiều người lấy làm lạ rằng, không biết cái gì điều khiển công năng của buồng trứng một cách khéo léo, để nó có những thay đổi mang tính quy luật như vậy? Làm rõ vấn đề này sẽ có lợi cho việc đi tìm nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt ở một số người.

Yếu tố điều khiển sự bắt đầu và giai đoạn phát dục đầu tiên của noãn bào trong buồng trứng vẫn chưa được làm rõ. Còn trong 15-20 ngày sau, quá trình này chịu sự điều khiển của hoóc môn sinh dục được tiết ra bởi các tế bào thùy trước tuyến yên.

Tuyến yên là một tuyến nhỏ nhô ra ở phần đáy não, khối lượng không đến 1 g nhưng lại là "thủ lĩnh của các tuyến nội tiết". Nó được chia thành thùy trước và thùy sau. Một tế bào của thùy trước có thể tổng hợp và tạo thành 2 hoóc môn FSH và LH. FSH là hoóc môn chủ yếu kích thích sự phát dục và chín của noãn bào. Cùng với một số chất do buồng trứng sản sinh, nó làm cho mỗi tháng có một nang noãn phát dục và chín (gọi là "nang noãn ưu thế"), còn các nang noãn khác đều bị thoái hóa. Quá trình chọn lựa này đảm bảo cho người phụ nữ chỉ có một tế bào trứng chín mỗi tháng, tránh hiện tượng đa thai. Còn hoóc môn LH có tác dụng tạo thành oestrogen, cung cấp nguyên liệu cho cả quá trình phát dục của noãn bào.

Sự tiết ra FSH và LH cũng có tính chu kỳ. Ở giai đoạn cuối của chu kỳ trước và giai đoạn đầu của chu kỳ hiện tại, lượng FSH do tuyến yên tiết ra sẽ tăng lên, thúc đẩy sự phát dục của một noãn bào trong buồng trứng. Cùng với các chất khác được sinh ra trong buồng trứng, FSH tác dụng vào nhóm nang noãn phát dục, lựa chọn ra một nang noãn ưu thế. Vào giai đoạn phát dục cuối của nang noãn, lượng hoóc môn tiết ra ở nang noãn ưu thế sẽ tăng lên nhanh chóng; hoóc môn với nồng độ cao trong máu sẽ thúc đẩy tuyến yên giải phóng một lượng lớn LH và FSH. Điều này thúc đẩy tế bào noãn mẫu phân chia lần thứ nhất, nhiễm sắc thể giảm đi một nửa, tế bào trứng cũng có xu hướng chín, chuẩn bị sẵn sàng cho việc thụ tinh. Mặt khác, nó làm cho vỏ nang noãn đã chín và bề mặt buồng trứng tạo thành một miệng mở; để 3 - 4 giờ sau khi nồng độ LH/FSH đạt tới đỉnh điểm, tế bào trứng có thể vào ổ bụng.

Sau khi trứng rụng, sự hình thành và duy trì công năng hoàng thể đều cần đến tác dụng của LH. Sau khi hoàng thể thoái hóa, lượng oestrogen và progestagen sẽ giảm, lượng FSH lại tăng lên, kích thích một nhóm nang noãn phát triển và phát dục, bắt đầu một chu kỳ buồng trứng mới.

*140 vấn đề liên quan đến kinh nguyệt phụ nữ
003. Về sinh lý, cuộc đời người phụ nữ trải qua mấy giai đoạn? Đặc điểm của từng giai đoạn?
004. Buồng trứng của người phụ nữ có tất cả bao nhiêu tế bào trứng? Số lượng đó có tăng thêm không?
005. Tế bào trứng phát dục và chín như thế nào?
006. Sau khi trứng rụng, tế bào trứng và nang noãn có những thay đổi gì?
008.Thế nào là kinh nguyệt và chu kỳ kinh nguyệt? Nó được hình thành như thế nào?
010. Trong thời kỳ kinh nguyệt, cơ thể phụ nữ có những thay đổi gì? Phải chú ý những biện pháp giữ gìn sức khỏe nào?
011. Thế nào là chu kỳ buồng trứng? Rụng trứng và kinh nguyệt có liên quan gì với nhau?
012. Chu kỳ buồng trứng được điều khiển như thế nào?
013. Việc tiết ra hoóc môn sinh dục của tuyến yên chịu sự điều khiển nào?
014. Tuyến yên vùng dưới đồi có chịu sự điều khiển của hoóc môn buồng trứng không?
015. Phải thông qua những kiểm tra gì, bác sỹ mới biết được sự phát dục của noãn bào và việc không rụng trứng của người bệnh?
016. Thế nào là đo thân nhiệt cơ sở?
017. Thế nào là kiểm tra mảnh tế bào rụng ở âm đạo?
018. Thế nào là cho điểm niêm dịch ở cổ tử cung?
019. Thế nào là nạo sinh thiết nội mạc tử cung?
020. Kiểm tra siêu âm khoang chậu để kiểm tra tình trạng phát dục của noãn bào và sự rụng trứng như thế nào?
021. Có thể kiểm tra công năng của buồng trứng thông qua thử máu không?
022. Hóa nghiệm nước tiểu có thể dùng để kiểm tra công năng của buồng trứng?
023. Những phương pháp nào thường được dùng để kiểm tra tình trạng của tuyến yên?
024. Thế nào là thời kỳ dậy thì? Nó sẽ xuất hiện vào lúc nào?
025 - Trạng thái tâm lý của trẻ em gái thời kỳ dậy thì sẽ có những biến đổi gì?
026. Sự dậy thì bình thường do đâu gây nên? Hoóc môn trong cơ thể có thay đổi gì trong thời kỳ dậy thì ?
027. Thế nào là chứng bệnh dậy thì sớm?
028. Những trường hợp nào có thể dẫn đến chứng dậy thì sớm thực sự ở trẻ em gái?
029. Những trường hợp nào có thể dẫn đến dậy thì sớm đồng tính giả ở trẻ em gái?
030. Chữa trị cho những đứa trẻ dậy thì sớm như thế nào?
031. Điều gì gây ra chứng bệnh dậy thì sớm dị tính ở trẻ em gái?
032. Thế nào là dậy thì muộn và nhi hóa giới tính?
033. Những chứng bệnh gì thuộc vùng dưới đồi, tuyến yên có thể gây nhi hóa giới tính vĩnh viễn và vô kinh nguyên phát?
034. Thế nào là chứng bệnh turner? Có những phương pháp điều trị nào?
035. Ngoài bệnh turner, còn có những loại bệnh buồng trứng hoặc tuyến sinh dục phát triển không hoàn chỉnh bẩm sinh nào khác không?
036. Bế kinh nguyên phát và nhi hóa giới tính còn có những nguyên nhân gì khác?
037. Dựa vào biểu hiện lâm sàng, sự rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ có thể được chia thành mấy loại?
038. Kinh nguyệt rối loạn là do đâu? Những bước thông thường của bác sĩ trong việc chẩn trị bệnh về kinh nguyệt là gì?
039. Thế nào là tử cung rong huyết cơ năng? Nó được chia thành mấy loại?
040. Làm thế nào để cầm máu cho người bệnh tử cung rong huyết cơ năng không rụng trứng trong thời kỳ rong huyết?
041. Cầm máu như thế nào cho người bị bệnh rong huyết cơ năng còn trẻ, chưa kết hôn và bị thiếu máu nặng?
042. Phụ nữ trung niên bị rong huyết cơ năng, thiếu máu ở mức độ nặng, đã nạo tử cung để loại bỏ bệnh lý thuộc khí chất thì có thể dùng thuốc để cầm máu được không?
043. Người bị rong huyết cơ năng không rụng trứng, nếu âm đạo ngừng ra máu thì có phải là bệnh đã khỏi không?
044. Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ liệu có mắc bệnh rong huyết cơ năng không?
045. Vì sao ở những phụ nữ có chu kỳ rụng trứng đều đặn lại xuất hiện hiện tượng kinh nguyệt nhiều?
046. Thế nào là phẫu thuật nội soi niêm mạc tử cung?
047. Tại sao lại bị chảy máu trong thời gian rụng trứng? Cần phải điều trị như thế nào?
048. Vô kinh được phân loại như thế nào?
049. Nguyên nhân nào dẫn đến vô kinh do tử cung? Điều trị như thế nào?
050. Thế nào là chứng không có âm đạo và tử cung? Có thể chữa trị được không?
051. Những nguyên nhân nào dẫn đến vô kinh buồng trứng, điều trị như thế nào?
052. Vô kinh tuyến yên vùng dưới đồi được phân loại như thế nào?
053. Vô kinh tuyến yên vùng dưới đồi được phân loại như thế nào?
054. Bromocriptin có tác dụng điều trị như thế nào? Hiệu quả và tác dụng phụ của nó ra sao?
055. Người bị vô kinh do chứng PRL cao trong máu sau khi mang thai và sinh đẻ có uống thuốc Bromocriptin được không? Nếu có thì uống đến lúc nào?
056. Vô kinh tuyến yên còn do những nguyên nhân nào khác gây nên?
057. Điều trị vô kinh tuyến yên như thế nào?
058. Vô kinh vùng dưới đồi do những nguyên nhân nào gây nên? Điều trị như thế nào?
059. Thế nào là trị liệu mạch xung GnRH?
060. Phụ nữ sau khi uống thuốc tránh thai hay làm phẫu thuật triệt sản có bị vô kinh không?
061. Phụ nữ sau khi uống thuốc tránh thai hay làm phẫu thuật triệt sản có bị vô kinh không?
061. Thế nào là kinh nguyệt thưa? Có cần điều trị không?
062. Thế nào là kinh nguyệt thưa? Có cần điều trị không?
063. Nguyên nhân nào làm cho lượng kinh nguyệt ít? Thế nào là dính niêm mạc khoang tử cung?
064. Giữa thể trọng, kinh nguyệt và sự rụng trứng của người phụ nữ có mối quan hệ tương quan với nhau không?
065. Thế nào là béo phì? Nó có ảnh hưởng gì đến kinh nguyệt không? Nó có hại gì đối với sức khỏe?
066. Nên kiểm tra và điều trị như thế nào đối với bệnh béo phì kèm kinh nguyệt không đều?
067. Thể trọng quá thấp có ảnh hưởng gì tới kinh nguyệt?
068. Thể thao và kinh nguyệt không đều có liên quan đến nhau không?
069. Thế nào là lưỡng giới tính giả? Nó được phân loại như thế nào? Tình trạng kinh nguyệt của người lưỡng giới tính ra sao?
070. Thế nào là lưỡng giới tính thật (ái nam ái nữ thật)?
071. Thế nào là chứng bệnh không mẫn cảm với testosteron hoàn toàn?
072. Thế nào là người phụ nữ bị ái nam? Chứng này do bệnh gì gây nên?
073. Phân bố lông, tóc của phụ nữ có gì khác so với nam giới? Vì sao?
074. Nguyên nhân gì dẫn đến bệnh nhiều lông ở phụ nữ? Điều trị như thế nào?
075. Thế nào là bệnh buồng trứng đa nang?
076. Chứng bệnh buồng trứng đa nang có thường gặp không? Nó sẽ gây nên hậu quả gì?
077. Chẩn đoàn và điều trị bệnh buồng trứng đa nang như thế nào?
078. Phẫu thuật có thể điều trị được bệnh buồng trứng đa nang không?
079. Người đã sinh con, khi bị bệnh buồng trứng đa nang có thể không cần phải điều trị?
080. Đau bụng hành kinh là gì?
081. Phân loại đau bụng hành kinh như thế nào?
082. Đau bụng hành kinh có phải là hiện tượng thường xảy ra không?
083. Chứng đau bụng hành kinh liên quan đến những yếu tố gì?
084. Nguyên nhân và cơ chế gây đau bụng hành kinh
085. Đau bụng hành kinh nguyên phát có những đặc điểm lâm sàng nào?
086. Thế nào là chứng lạc nội mạc tử cung?
087. Thế nào là các chứng ở tuyến cơ tử cung?
088. Những bệnh phụ khoa nào thường dẫn đến đau bụng hành kinh? Phải điều trị như thế nào?
089. Chẩn đoán và điều trị đau bụng hành kinh như thế nào?
090. Làm thế nào để phòng tránh đau bụng hành kinh?
091. Thế nào là chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt?
092. Chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt có thường thấy ở phụ nữ không?
093. Chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt có biểu hiện gì?
094. Vì sao lại sinh ra chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt?
095. Chẩn đoán căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt như thế nào?
096. Điều trị chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt như thế nào?
097. Có thể dùng thuốc bắc để điều trị chứng căng thẳng trước kỳ kinh nguyệt không?
098. Vì sao những phụ nữ có kinh không đều lại khó có thai?
099. Phụ nữ vô sinh cần phải tiến hành kiểm tra, điều trị như thế nào?
100. Thế nào là thời kỳ tiền mãn kinh?
101. Vì sao trong những năm gần đây, việc giữ gìn sức khỏe thời kỳ tiền mãn kinh lại được coi trọng?
102. Vì sao kinh nguyệt của phụ nữ lại đến lúc tắt hẳn?
103. Sau khi mãn kinh, cơ thể người phụ nữ còn sản sinh ra oestrogen nữa không?
104. Cơ quan sinh dục của người phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh sẽ có những thay đổi gì?
105. Bộ xương của phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh có thay đổi gì?
106. Có phải người phụ nữ nào sau khi mãn kinh cũng đều mắc chứng loãng xương không?
107. Hệ thống tim mạch của phụ nữ sau khi mãn kinh sẽ có những thay đổi gì?
108. Những bộ phận khác trong cơ thể phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh sẽ có những thay đổi gì?
109. Thế nào là triệu chứng tổng hợp thời kỳ tiền mãn kinh? Phụ nữ trong thời kỳ quá độ này sẽ có những khó chịu gì?
110. Những triệu chứng điển hình nhất trong thời kỳ tiền mãn kinh là gì?
111. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh sẽ có những triệu chứng thần kinh gì?
112. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh sẽ có thay đổi gì về tâm lý và tinh thần?
113. Tình dục phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh có những thay đổi gì?
114. Phụ nữ thời kỳ tiên mãn kinh sẽ có những triệu chứng gì khác?
115. Thời kỳ tiền mãn kinh bắt đầu vào lúc nào? Sẽ kéo dài bao lâu?
116. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh có thể có thai không? Áp dụng biện pháp tránh thai nào thì thích hợp?
117. Thế nào là mãn kinh nhân tạo?
118. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh phải tự mình giữ gìn sức khoẻ như thế nào? Làm thế nào để làm chậm lại quá trình lão hoá, giảm bớt bệnh tật?
119. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh làm thế nào để giữ được trạng thái tâm lý tốt?
120. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh làm thế nào để giữ được cuộc sống gia đình hòa hợp?
121. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh nên chú ý đến sự điều độ trong cuộc sống của mình như thế nào?
122. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh làm thế nào để hình thành thói quen vệ sinh tốt?
123. Thế nào là sự ăn uống hợp lý ở phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh?
124. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh nên rèn luyện thân thể như thế nào cho khoa học?
125. Phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh phải chú ý chăm sóc da như thế nào?
126. Kiểm tra sức khỏe định kỳ có lợi như thế nào đối với phụ nữ thời kỳ tiền mãn kinh?
127. Những loại thuốc nào có lợi cho sự trì hoãn tuổi già, phòng ngừa bệnh tật?
128. Thế nào là phương pháp điều trị oestrogen?
129. Phương pháp điều trị oestrogen có tác dụng phụ gì?
130. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị oestrogen như thế nào?
131. Hiện nay có những loại thuốc nào là chế phẩm của oestrogen?
132. Hiện có loại thuốc nào là chế phẩm của progestagen?
133. Có mấy phương pháp điều trị bằng hoóc môn? Lựa chọn như thế nào?
134. Testosteron có thể dùng để điều trị cho phụ nữ đã mãn kinh không?
135. Việc điều trị bằng hoóc môn cần phải bắt đầu vào lúc nào? Duy trì trong bao lâu? Có phải bất kỳ phụ nữ mãn kinh cũng cần áp dụng biện pháp này?
136. Phụ nữ tiền mãn kinh cần phải phối hợp như thế nào trong quá trình trị liệu bằng hoóc môn?
137. Phụ nữ trẻ có cần thiết phải điều trị bằng oestrogen hay progestagen hay không?
138. Có những nguyên nhân và phương pháp điều trị nào đối với bệnh loãng xương ở phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh?
139. Nguyên nhân gì khiến âm đạo ra máu nhiều lần ở phụ nữ sau khi đã mãn kinh?
140. Thế nào là viêm âm đạo do tuổi già?