14. Tuyến yên vùng dưới đồi có chịu sự điều khiển của hoóc môn buồng trứng
không?
Năo và tuyến yên chịu sự kích thích của sự nội tiết mạch xung
GnRH, LH và FSH, thúc đẩy sự phát dục của noăn bào trong buồng trứng, sự h́nh
thành trứng rụng và hoàng thể. Vậy có phải buồng trứng chỉ thụ động chịu sự điều
tiết của các cơ quan khác không? Thực tế th́ không phải là như vậy. Trong những
trường hợp thông thường, oestrogen và progestagen do buồng trứng tiết ra có tác
dụng ức chế (gọi là "điều tiết đưa trở lại") đối với cơ quan cấp trên của nó.
Tức là khi lượng oestrogen và progestagen tăng cao quá mức (chẳng hạn như phụ nữ
trong độ tuổi sinh đẻ) th́ FSH, LH, GnRH do tuyến yên và hạ khâu năo tiết ra sẽ
bị ức chế ở một mức độ nhất định. Nếu lượng oestrogen và progestagen quá ít (như
phụ nữ sau khi đă măn kinh) th́ lượng FSH, LH, GnRH tiết ra sẽ tăng lên.
Tuy nhiên, trước khi rụng trứng, lượng oestrogen tăng cao sẽ
thúc đẩy sự h́nh thành nên LH/FSH chứ không giữ vai tṛ ức chế.
Tóm lại, sự điều khiển công năng sinh dục của cơ quan sinh dục
phụ nữ là rất phức tạp. Nó làm cho người phụ nữ, dù điều kiện môi trường bên
trong và bên ngoài thay đổi, vẫn giữ được chu kỳ buồng trứng và chu kỳ kinh
nguyệt. Y học gọi hệ thống điều khiển này là "trục dưới đồi - tuyến yên".
|