16. Thế nào là đo thân nhiệt cơ sở?
Thân nhiệt cơ sở là nhiệt độ đo được bằng nhiệt kế ngậm vào
miệng khi ngủ dậy (sau giấc ngủ 6 - 8 giờ) và chưa làm bất cứ động tác ǵ (kể cả
ra khỏi giường, nói chuyện, đại tiểu tiện, hút thuốc, ăn uống).
Phụ nữ b́nh thường trong độ tuổi sinh đẻ có thân nhiệt cơ sở sau
kỳ kinh nguyệt là dưới 36,5 độ C (trong ngày rụng trứng có thể thấp hơn hoặc
không). Sau khi rụng trứng, v́ progestagen do hoàng thể tiết ra tác động lên
trung khu điều tiết nhiệt độ cơ thể trong năo, thân nhiệt cơ sở có thể tăng thêm
0,3- 0,5 độ C. Đến kỳ kinh nguyệt của tháng sau, do mức độ progestagen giảm
xuống, thân nhiệt cơ sở sẽ giảm. Nếu thể hiện kết quả đo thân nhiệt mỗi ngày
trên biểu đồ, ta sẽ được một đường cong. Ở những phụ nữ b́nh thường trong độ
tuổi sinh đẻ, thân nhiệt sẽ thấp trước khi rụng trứng và cao sau khi rụng trứng.
Những biểu đồ này được gọi là biểu đồ hai pha. Nếu biểu đồ thân nhiệt cơ sở ít
có sự dao động (gọi là biểu đồ một pha), có nghĩa là người bệnh thiếu sự ảnh
hưởng của progestagen và hoàng thể, không có hiện tượng rụng trứng.
Ưu điểm của phương pháp đo thân nhiệt cơ sở là đơn giản, không
gây tổn thương, giá thành thấp, người bệnh có thể tự thực hiện trong thời gian
dài. Nó đă trở thành phương pháp phổ biến nhất để bác sỹ t́m hiểm xem bệnh nhân
có rụng trứng hay không. Ngoài ra, đường đồ thị thân nhiệt cơ sở c̣n có thể
hướng dẫn việc chọn ngày sinh hoạt t́nh dục để trợ giúp cho việc mang thai, giúp
chẩn đoán sớm việc có thai.
Do nhiệt độ cao thấp của cơ thể chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố
nên nếu người bệnh bị cảm, uống rượu, ngủ muộn, mất ngủ... th́ phải ghi rơ ràng
vào cột ghi chú. Việc âm đạo ra máu, sinh hoạt t́nh dục, đau bụng dưới, khí hư
tăng đột ngột hoặc phải uống thuốc, kiểm tra.... cũng cần được ghi rơ để tham
khảo.
Việc đo thân nhiệt cơ sở phải trở thành thói quen. Mỗi tối trước
khi đi ngủ, cần vẩy nhiệt kế để giá trị đo nhiệt độ về vị trí thấp, sau đó đặt ở
bàn cạnh giường. Sáng hôm sau, khi tỉnh dậy, phải lấy nhiệt kế và đặt ngay vào
dưới lưỡi, ngậm chặt miệng trong 5 phút th́ lấy ra và xem kết quả. Khi đo nhiệt
độ, phải chú ư không dùng răng cắn vào nhiệt kế để tránh cắn vỡ nhiệt kế trong
lúc ngái ngủ.
|