www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

Những điều cần biết về phẫu thuật thẩm mỹ (phần 24)

Điều trị sẹo lồi do xỏ lỗ tai

"Con gái tôi năm nay 11 tuổi. Để cho cháu có thể đeo hoa tai như các bé khác, tôi có nhờ người xỏ lỗ tai cho cháu cách đây độ 1 năm. Sau đó, nơi xỏ lỗ tai bị sẹo lồi ngày càng lớn. Tôi đă nhờ người phẫu thuật hai lần rồi nhưng nơi mổ vẫn bị sẹo lồi. Có cách ǵ trị dứt sẹo lồi không?".

Có một số người thuộc cơ địa sẹo lồi, khi bị chấn thương rách da, nơi rách sẽ thành sẹo lồi rất xấu. Ngoài ra, có một số người khác không thuộc tạng sẹo lồi nhưng khi vết thương hoặc vết mổ không được phẫu thuật tốt, bị sang chấn nhiều hay bị nhiễm trùng mổ cũng bị sẹo lồi. Để điều trị sẹo lồi, cần phẫu thuật cắt bỏ chỗ lồi, may lại kỹ và theo dơi. Phải tiêm thuốc chống sẹo nếu sẹo bắt đầu lồi lên trở lại.

Điều trị sẹo mới ở mặt

"Cách đây hai tuần, tôi bị tai nạn giao thông, mặt bị nhiều vết rách, đă được may lại và cắt chỉ. Nhưng sẹo to quá, gần đây nơi môi trên của tôi sẹo có vẻ lồi lên. Phải điều trị như thế nào?".

Trường hợp này sẹo c̣n đang tiến triển, chưa biết nó sẽ lồi tiếp hay giảm bớt. Nên chờ một thời gian nữa, có thể một hai tháng, để sẹo hoàn toàn ổn định. Việc điều trị khi đó sẽ có kết quả tốt hơn.

Có hai cách điều trị về sau: Phẫu thuật cho sẹo nhỏ lại hoặc cà các sẹo lồi cho bằng lại. Tùy vị trí, có thể dùng cách này hay cách khác, có khi phải kết hợp cả hai như cắt may lại các sẹo xấu ở mặt và cà ở môi trên.

Sẹo do bị rạch mặt

"Cách đây một tháng, do một chuyện hiểu lầm với hàng xóm, tôi bị rạch mặt một đường dài từ tai xuống đến cằm. Vết thương gây chảy máu nhiều quá nên tôi phải vào cấp cứu ở một trạm y tế gần nhà. Lúc đó, bác sĩ đă cầm máu và may lại vết thương cho tôi. Sau khi may, vết thương xấu quá, bề rộng gần 1 cm và nhiều chỗ may bị lệch, da bị chùng nhiều. Tôi cố gắng chờ cho lành và người khỏe một chút. Đến nay, sẹo đă khá lành, mỗi ngày soi gương, nh́n thấy sẹo mặt là tôi muốn chết cho rồi. Tôi khổ tâm quá. Nếu không trị hết sẹo này chắc có ngày tôi tự tử v́ bị mặc cảm quá lớn. Xin bác sĩ hăy giúp tôi".

Rất tiếc là do một chuyện hiểu lầm mà bạn bị tai nạn này. Chuyện đă xảy ra cũng hơi khó giải quyết v́ hai lư do:

Thứ nhất, sẹo mới được một tháng, các tổ chức chung quanh sẹo c̣n viêm, nếu phẫu thuật th́ kết quả sẽ không đẹp bằng sẹo đă ổn định (thường 6 tháng sau).

Thứ hai, phẫu thuật thẩm mỹ không làm mất sẹo được (giống như gương vỡ không bao giờ lành), chỉ làm cho sẹo nhỏ lại và khó thấy sau một thời gian. Dù sao, nếu sẹo kéo lệch nhiều và xấu như vậy th́ cũng nên mổ lại. Tuy nhiên, phải chấp nhận là sau mổ, chắc chắn bạn sẽ chưa đẹp ngay và dù phẫu thuật khéo léo đến thế nào đi nữa, nếu nh́n kỹ cũng thấy được sẹo.

Vấn đề quan trọng là ổn định tâm lư, chuyện không may đă xảy ra rồi, ḿnh phải chấp nhận và cố gắng sống vui với những ǵ c̣n lại. Ở cuộc đời, ngoài sắc đẹp ra c̣n rất nhiều thứ khác cũng quan trọng như t́nh yêu nam nữ, t́nh thương yêu với người thân và việc phấn đấu để đạt được một nguyện vọng, ước mơ hay lư tưởng ǵ đó. Do đó, bạn không nên t́m đến cái chết để mong giải quyết những buồn phiền, những bất hạnh trong cuộc đời. Trái lại, cần phải cố gắng sống tốt đẹp, đầy đủ hơn, thành công hơn để mọi người nh́n vào ḿnh với sự thương yêu, quí mến và kính trọng.

Điều trị sẹo lồi ở mặt do hóa chất

"Tôi làm việc ở một xí nghiệp về hóa chất. Cách nay một năm, v́ rủi ro khi làm việc, tôi bị bỏng ở mặt do chất axit. Nơi bỏng thành sẹo lồi co kéo, rất xấu. Có thể điều trị được không? Có cần nhiều thời gian lắm không?".

Đặc điểm của bỏng do chất axit là gây hoại tử đặc, có nghĩa là bệnh tích bị chảy nám lại thành khối mô cứng và mô bên dưới thành sẹo, ngày càng co kéo, làm biến dạng các tổ chức lân cận. Bạn đă bị bỏng một năm rồi, giai đoạn hoại tử đă qua, hiện giờ có t́nh trạng sẹo lồi, co kéo. Tùy từng trường hợp, có thể phẫu thuật cắt bỏ mô sẹo và phủ tổ chức cắt bỏ bằng vạt da bên cạnh, hoặc ghép da rời. Tùy theo sẹo nhiều hay ít, bạn có thể phẫu thuật một hoặc nhiều lần, mỗi lần cách nhau khoảng 1 đến 2 tháng. Thời gian này cần thiết để các mạch máu nuôi dưỡng tổ chức thay thế mô sẹo được phát triển tốt, bảo đảm mảnh mô ghép hoặc chuyển đến không bị hoại tử về sau.

Làm mất hoàn toàn sẹo trán

"Tôi năm nay 27 tuổi, do trước đây bị tai nạn giao thông nên có sẹo nhỏ nơi trán. Tôi đă giải phẫu thẩm mỹ một lần, sẹo có nhỏ bớt. Nhưng mỗi lần soi gương, nh́n kỹ vẫn thấy nó, tôi rất buồn. Có cách nào làm mất hoàn toàn sẹo này được không?".

Giải phẫu thẩm mỹ chỉ làm cho sẹo nhỏ bớt và t́m cách dấu nó vào một nơi khó thấy chứ không làm mất sẹo được. Trường hợp của bạn, không biết t́nh trạng sẹo có xấu lắm không, nếu không th́ bạn đừng nên giải phẫu nữa, để từ từ sẹo cũng sẽ mờ.

Sẹo vùng cổ do dùng thuốc gia truyền

"Trước đây vài năm, v́ hay bị đờm nhiều trong cổ, tôi đi khám ở một nơi được giới thiệu là chuyên trị bướu cổ bằng thuốc dân tộc. Tại đây, tôi được cho một loại thuốc gia truyền ǵ đó để đắp lên cổ. Sau khi đắp thuốc, da cổ tôi nóng rát nhiều, về sau nổi đỏ, lồi lên thành sẹo rất xấu. Tôi rất hối hận về việc này và đi điều trị nhiều nơi, nhưng vẫn không hết sẹo ở cổ. Bác sĩ điều trị đă tiêm thuốc vào sẹo 3 lần, nhưng sẹo cũng không hết được. Tôi phải làm ǵ để khắc phục t́nh trạng này?".

Thuốc dân tộc khi đắp vào da cổ nếu gây sẹo lồi như vậy th́ có khả năng là trong thuốc có chứa chất axit (có thể axit lấy ở trái cây hay hóa chất). Bệnh tích này cũng giống như sẹo do bỏng hóa chất, cần phải cắt bỏ sẹo và chỉnh h́nh da lại. May mắn cho bà là chỗ sẹo lồi không nhiều lắm, da cổ lại đàn hồi tốt. Một số trường hợp sẹo rộng hơn, có thể gây co rút vùng cổ, điều trị rất phức tạp.

Điều trị thẩm mỹ áp xe vùng mặt

"Tôi năm nay 34 tuổi, cách đây 4 tháng, má trái tự nhiên bị sưng và mưng mủ. Tôi đă uống thuốc kháng sinh và bôi thuốc độ 1 tháng th́ hết sưng, nhưng vùng da vẫn c̣n tấy đỏ và chảy nước hoài. Tôi đă điều trị liên tục đến nay nhưng chỗ loét vẫn không lành, khiến khi ra đường lúc nào cũng phải băng lại một bên mặt, rất khó chịu. Tôi phải làm ǵ?".

Nhiễm trùng da vùng mặt đơn thuần ít khi kéo dài như vậy. Chị đă điều trị 4 tháng rồi, có lẽ áp xe đă ổn định, nhưng phần da mặt phía ngoài túi áp xe bị viêm, dị ứng với các loại thuốc bôi da.

Cần phải khám kỹ mới xác định được nguyên nhân và có cách điều trị cụ thể. Tuy nhiên, chị nên thử máu xem cơ thể có bị bệnh ǵ toàn thân kết hợp, gây chậm lành sẹo và nhiễm trùng kéo dài (như tiểu đường, suy giảm miễn dịch) không. Một số u nang bẩm sinh ở mặt có thể cũng có triệu chứng giống như vậy.

Dù sao, bệnh kéo dài đă lâu, chị nên điều trị triệt để sớm, nhằm tránh gây sẹo xấu cho da mặt.

Điều trị sẹo ở chân

"Cách đây hai năm, tôi bị ngă xe, bị sẹo ở bắp chuối chân trái (độ 4 x 5 cm). Sẹo này không bị lồi nhưng làm cho da mất màu, thành một vệt lớn màu trắng. Tôi có bôi nhiều loại thuốc nhưng da không trở lại b́nh thường được. Tôi rất buồn và mặc cảm khi phải mặc váy ngắn. Có cách nào làm cho chỗ đó nhỏ lại hoặc cùng màu với da được không bác sĩ?".

Tổ chức trắng ở chân của cô là mô sẹo do chấn thương. May mắn là sẹo không bị lồi. Muốn cho da vùng này trở lại màu như trước th́ phải cắt bỏ hết tổ chức sẹo đi và ghép da mới vào. Hiện nay y học chưa có cách ǵ làm mất sẹo ngoài cách ghép da hoặc chuyển vạt da từ nơi khác đến.

Điều trị sẹo ở chân do bị bỏng

"Thưa bác sĩ, tôi năm nay 34 tuổi, trước đây một năm bị ngă xe, phần da ở phía sau chân chạm vào bô xe máy nóng gây bỏng. Sẹo bỏng rất xấu, to khoảng 2 x 5 cm, lồi lên, màu đen sậm. Tôi đă bôi rất nhiều thuốc chống sẹo nhưng không có kết quả ǵ hết. Như vậy có cần phẫu thuật không?".

Sẹo da chân cô to quá và lại bị lồi nhiều. Cách điều trị tốt nhất bây giờ là phẫu thuật cắt bỏ sẹo và có thể phải ghép da rời nơi mổ cho đỡ bị căng khi may lại. Sau mổ phải tiếp tục theo dơi, nếu quanh nơi ghép da sẹo lồi tái phát, phải tiêm thuốc chống sẹo.

Điều trị sẹo bỏng ở bàn tay

"Em tôi năm nay 16 tuổi, trước đây 6 tháng bị bỏng nặng ở bàn tay phải. Nay nơi bỏng đă lành rồi, nhưng sẹo co rút rất nhiều làm các ngón tay không cử động được. Có cách ǵ điều trị cho bàn tay hết sẹo và có thể cử động b́nh thường không?".

Trường hợp này phải phẫu thuật cắt bỏ hết tổ chức sẹo rút, tạo h́nh lại các gân co duỗi ngón tay, ghép da.... Phẫu thuật khá phức tạp. Chị nên đưa em đi khám ở Trung tâm Chấn thương Chỉnh h́nh TP Hồ Chí Minh để được hướng dẫn cụ thể.

Điều trị sẹo lồi ở vết mổ

"Tôi đă sinh mổ cách đây ba tháng. Bác sĩ may lại nơi mổ rất khéo, lúc vừa mới cắt chỉ sẹo nhỏ, rất đẹp. Nhưng gần đây sẹo lồi lên dù tôi vẫn thoa thuốc chống sẹo lồi và kiêng ăn rất kỹ. Liệu có phải mổ lại cho sẹo đẹp hơn không?".

Sẹo của cô mới được ba tháng, có thể c̣n thay đổi, phải chờ thêm sáu tháng mới nên can thiệp. Có hai trường hợp có thể xảy ra:

- Sẹo chỉ quá phát đơn thuần: Việc mổ chỉnh sẹo cho kết quả tốt.

- Sẹo lồi: Thường do cơ địa sẹo lồi hoặc ảnh hưởng di truyền, điều trị khó hơn. Sau khi phẫu thuật, tỷ lệ tái phát cao. Loại sẹo này thường xuất hiện ở một số nơi đặc biệt của cơ thể như vùng vai, trước ngực, trên rốn hay sau tay. Có thể điều trị bằng cách tiêm chất cortisone hay xạ trị.

Thời gian cắt chỉ vết thương ở mặt

"Tôi bị ngă, mặt đập vào cạnh sắc của nền nhà, vết thương khá sâu, được trạm y tế cầm máu và khâu lại. Sau 7 ngày cắt chỉ, vết thương hở ra và gây sẹo rất xấu. Đối với vết thương ở mặt, mấy ngày th́ cắt chỉ được? Có phải do cắt chỉ sớm quá mà vết thương tôi không được đẹp không?".

Thời gian 7 ngày là đủ để cắt chỉ các vết mổ ở mặt. Vùng mặt có nhiều mạch máu nuôi hơn nơi khác nên vết thương mau lành hơn. Để tránh sẹo nơi các đường chỉ may da, người ta có thể cắt chỉ sớm hơn, khoảng trên 4 ngày là được. Tuy nhiên ở nơi mổ bị kéo căng quá, hoặc bệnh nhân lớn tuổi, đang suy yếu hay dinh dưỡng kém, có thể phải hơn 7 ngày, hoặc đôi khi 10 ngày mới cắt chỉ được.

Trường hợp của cô, có thể vết thương bị bầm dập nhiều khi ngă nên sẹo xấu thôi chứ không phải do cắt chỉ sớm.

Cà da trên mảnh da được ghép

"Cách đây 5 năm cháu bị thương, mất chất ở da mặt, đă được ghép da. Nơi ghép lành tương đối tốt, cùng màu với da mặt nhưng bờ hơi gồ ghề. Cháu muốn cà cho phần da này bằng phẳng lại được không? Có sợ khi cà, mảnh da ghép bị tróc ra không?".

Cô đă ghép da được 5 năm, mảnh da ghép đă lành và được nuôi dưỡng tốt. Nay muốn cà cho bờ mảnh ghép bằng phẳng hơn cũng được, tuy nhiên thủ thuật phải hết sức nhẹ nhàng, chỉ cà nhẹ biểu b́ (lớp ngoài cùng của da) thôi. Tránh gây sang chấn, có thể ảnh hưởng đến hệ thống máu nuôi mảnh da ghép, làm sẹo xấu đi.

Kỹ thuật mới

Sách Giải Phẫu Thẩm Mỹ

Biến đổi da khi lớn
Chống nếp nhăn ở mặt
Các loại mụn
Có nên vừa lột da mặt vừa căng da mặt?
Căng da mặt.
Hút mỡ bụng
Hút mỡ và nâng ngực
Mũi
Phẫu thuật da mặt ở người cao tuổi
Phẫu thuật nâng ngực
Phẫu thuật xóa vết xăm
Thuật cà sẹo
Tái tạo da mặt
Vitamin C và sự lăo hóa
Vitamin E và sự lăo hóa
Xóa nốt ruồi, vết xăm
Điều trị da mặt
Điều trị sẹo
Điều trị sẹo mụn
Điều trị thu nhỏ tuyến vú ở phái nam
Điều trị tật vành tai.
Đôi điều về phẫu thuật thẩm mỹ
Ảnh hưởng của thuốc là đối với da

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET