Chăm sóc sức khoẻ tâm thần: 1 bác sĩ/100.000 dân
23:44' 27/08/2004 (GMT+7)
(VietNamNet) - Nếu không kịp thời phát hiện và
chữa trị tận gốc các rối loạn tâm thần nhẹ như lo âu, trầm cảm, bệnh sẽ ngày
càng nặng hơn và người bệnh trở thành "gánh nặng" cho gia đ́nh, xă hội.
Ư kiến trên được
nêu ra tại hội thảo quốc gia về "Xây dựng mô h́nh chăm sóc sức khỏe tâm thần
lồng ghép vào hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Việt Nam", diễn ra tại TP
Biên Ḥa vào hai ngày 27 và 28/8.
Qua khảo sát sơ bộ,
có khoảng 11% bệnh nhân bị bệnh tâm thần nặng. Trong thực tế, tỷ lệ này có thể
lên tới 20-25%. C̣n lại là các bệnh tâm thần nhẹ.
Tuy nhiên, những
người bị rối loạn tâm thần nhẹ thường không nhận ḿnh bị bệnh hay có suy nghĩ
không đúng, sợ vào bệnh viện (BV) sẽ bị cho là "điên"; hoặc không biết khám ở
đâu, không được tuyên truyền đầy đủ nên đến BV rất trễ. Họ thường để bệnh kéo
dài từ sáu tháng đến hai năm...
Theo BS Lương Hữu
Thông, phó giám đốc BV Tâm thần Trung ương 2, nhiều người bị loét dạ dày, cao
huyết áp không rơ nguyên nhân... lại đến các BV để chữa triệu chứng, không
biết rằng nguồn gốc là do stress gây ra. Do vậy, theo ông, cần quan tâm cả bệnh
tâm thần nặng lẫn nhẹ để chữa trị kịp thời và tránh bệnh diễn biến ngày càng
nặng và phức tạp.
Cũng theo BS Thông,
mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần của khu vực phía Nam c̣n yếu do
chưa có BV tâm thần tuyến tỉnh, gây quá tải cho tuyến thành phố và trung ương.
Cả khu vực hiện nay chỉ có sáu BV tâm thần của Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngăi,
Khánh Ḥa, B́nh Định, TP.HCM và các khoa tâm thần trong các BV. Tại BV Tâm thần
Trung ương 2, theo chỉ tiêu chỉ có 900 giường nhưng đă phải tiếp nhận đến 1.600
bệnh nhân tâm thần nặng. V́ vậy, với các dạng nhẹ hơn, BV đành phải từ chối.
PGS TS Trần Viết
Nghị, chủ tịch Hội Tâm thần học Việt Nam, cho biết: Chương tŕnh chăm sóc sức
khỏe tâm thần cộng đồng được triển khai ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước từ năm
1998 đến nay. Tuy vậy, chương tŕnh chỉ mới tập trung vào việc khảo sát, quản
lư, điều trị và phục hồi chức năng tâm lư xă hội cho bệnh nhân tâm thần phân
liệt. C̣n các rối loạn tâm thần như lo âu, trầm cảm, lạm dụng ma
túy, rượu bia, tự sát, rối loạn t́nh dục... vẫn chưa được quan tâm.
Hoạt động lồng ghép, theo dơi, quan lư ban đầu bệnh nhân tâm thần tại tuyến cơ
sở mới chỉ triển khai bước đầu tại 15 xă, phường (chủ yếu ở các thành phố lớn và
một số tỉnh đồng bằng). Trong khi đó, chiến lược chăm sóc sức khỏe tâm thần ở
Việt Nam hiện nay là hướng về cộng đồng, lồng ghép chăm sóc sức khỏe
tâm thần vào mạng lưới y tế cơ sở.
Do đó, PGS Nghị
nhấn mạnh: Cần tập trung lồng ghép chăm sóc sức khỏe tâm thần trong hệ thống
chăm sóc sức khỏe chung ở cơ sở để mở rộng việc quản lư, điều trị
bệnh nhân tại nhà, tái phục hồi chức năng tâm lư xă hội cho người bệnh.
Đồng thời, ngành y tế cũng phải tập trung đào tạo, nâng cao chuyên môn kỹ thuật
cho cán bộ y tế chuyên ngành tâm thần và nâng cao tỷ lệ BS chuyên
khoa lên 1 BS/10.000 dân thay v́ 1 BS/100.000 dân như hiện nay.
Nếu làm tốt công tác lồng ghép tại tuyến y tế cơ sở, có thể phát
hiện kịp thời những người có biểu hiện tâm thần để có hướng điều
trị hiệu quả, giúp người bệnh sau khi lành bệnh dễ dàng ḥa nhập với cộng đồng.
Tại hội thảo, nhiều
ư kiến giới thiệu những kinh nghiệm áp dụng mô h́nh lồng ghép tại một số địa
phương. Trước đó, từ ngày 24 đến 26/8, ngành sức khỏe tâm thần Việt Nam đă phối
hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mở lớp tập huấn cho các BS tâm thần trong cả
nước về chẩn đoán, điều trị, chăm sóc sức khỏe tâm thần theo mô h́nh nói trên.
|
