Hỏi đáp sức khỏe

Tác giả : SK&ĐS

* ĐIỀU TRỊ BIẾN CHỨNG SAU NẠO THAI

Hỏi: V́ hoàn cảnh, cháu và chồng buộc phải đi đến quyết định nạo thai khi có thai lần đầu. Sau nạo, bác sĩ cho uống tetraxycline, nystatine và nói rằng cháu đă bị nhiễm khuẩn đường sinh sản. Đang dùng thuốc th́ có kinh trở lại (sau nạo 2 tuần) và ra máu kéo dài. Xin bác sĩ cho biết có phải do biến chứng từ việc nạo thai không? Sau nạo có nên lao động sớm không? (V́ hiện nay mỗi ngày đi cấy về cháu thấy đau lưng rất nhiều).

(Trần Thị Hiếu - An Giang)

Trả lời: Vợ chồng có thai lần đầu mà phải đi đến quyết định nạo thai là điều bất đắc dĩ v́ cuộc vận động kế hoạch hóa gia đ́nh khuyến khích cặp vợ chồng trẻ chậm có thai bằng cách dùng các biện pháp tránh thai (bao cao su, xuất tinh ngoài, đặt dụng cụ tử cung, thuốc uống tránh thai...) chứ không nên nạo thai v́ phương pháp này có thể gây biến chứng, ví dụ gây viêm nhiễm ṿi trứng dẫn đến vô sinh sau này (tuy hiếm gặp). Người phụ nữ đă bị nhiễm khuẩn đường sinh sản trước khi nạo thai th́ càng dễ làm cho nhiễm khuẩn lan rộng sau khi nạo (gây viêm ṿi trứng, viêm tiểu khung). V́ vậy bác sĩ phải chỉ định thuốc kháng sinh ngay sau nạo.

Người đă có viêm nhiễm đường sinh dục từ trước (viêm âm đạo, lộ tuyến có nhiễm khuẩn, viêm phần phụ...) mà phải nạo thai, bác sĩ thường tư vấn và điều trị như sau:

1. Nghỉ ngơi 2-3 ngày, sau đó không làm việc nặng trong một tuần. Hàng ngày rửa vùng âm hộ bằng xà pḥng và nước sạch 2-3 lần.

2. Điều trị bằng kháng sinh mạnh hơn so với người không có viêm nhiễm từ trước, nghĩa là kết hợp cả kháng sinh với thuốc đặt âm đạo. Một phác đồ thuốc có thể dùng ngay sau nạo là:

Ampiccilline 500mg uống 4 lần/ngày trong 7 ngày (hoặc Clindamycine 300mg uống 2 lần/ngày trong 7 ngày).

Metronidazole 2g uống liều duy nhất (hoặc Metronidazole 500mg uống 4 lần/ngày trong 7 ngày). Clotrimazole 100mg đặt âm đạo mỗi đêm trong 7 ngày (hoặc Sporal 100mg uống 2 viên trong 3-5 ngày).

3. Ăn uống đầy đủ, chú trọng nhiều rau quả tươi (đủ thay thế cho vitamin).

4. Nếu ra máu kéo dài sau nạo, kèm theo sốt hay không sốt, ra dịch âm đạo nhiều th́ cần đi khám lại, đề pḥng sót nhau nhiễm khuẩn.

Sau đợt điều trị, kiểm tra lại về mức độ nhiễm khuẩn ở âm đạo (xét nghiệm độ sạch âm đạo) và các tổn thương khác (lộ tuyến, viêm phần phụ). Nếu chưa khỏi hẳn, cần được bác sĩ theo dơi và điều trị tiếp. C̣n đau lưng nhiều sau khi lao động nặng có thể do viêm nhiễm vùng tiểu khung hay do sức khỏe sa sút sau nạo thai, cũng nên được bác sĩ khám để có chẩn đoán cụ thể.

BS. ĐÀO XUÂN DŨNG

* BỆNH DÀY SỪNG NANG LÔNG

Hỏi: Từ 3 năm nay, trên cánh tay của em xuất hiện những mụn nhỏ không ngứa, không đau, sờ vào có cảm giác sần, ngày càng nhiều hơn. Xin bác sĩ cho biết em bị bệnh ǵ? Cách chữa trị ra sao?

(Trần Thị Minh Nga, H.T.V.K. - Đồng Nai)

Trả lời: Trường hợp em miêu tả có thể được chẩn đoán là bị bệnh dày sừng nang lông. Đây là bệnh do rối loạn trong quá tŕnh tạo chất sừng ở các lỗ chân lông. Bệnh thường gặp ở mặt ngoài của hai cánh tay, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở những chỗ khác. Bệnh không gây tác hại và biến chứng ǵ, chỉ có ảnh hưởng chút ít về mặt thẩm mỹ và tâm lư. Để làm giảm bớt các nốt sần, mỗi tối em có thể bôi thuốc mỡ Salicylic 5-10% hoặc Differin, bôi liên tục từ 3-6 tuần.

BS. HUỲNH HUY HOÀNG

* PHÙ

Hỏi: Tôi thường bị phù và tê chân, nhất là khi đứng hoặc ngồi lâu, khi nằm th́ phù cả người, đi tiểu b́nh thường. Xin bác sĩ cho biết cách điều trị ra sao?

(Nguyễn Thị Xuân Lan - TPHCM)

Trả lời: Phù là hiện tượng ứ nước trong các tổ chức dưới da hoặc phủ tạng, có thể gây ra bởi nhiều cơ chế, là triệu chứng của nhiều bệnh, nên có lúc chẩn đoán dễ, có lúc lại rất khó.

Phù toàn thân: Nghĩa là phù cả mặt, thân, chân, tay và thường kèm theo cả tràn dịch màng phổi và màng bụng. Các nguyên nhân thường gặp:

1. Phù do các bệnh về thận (viêm cầu thận, thận nhiễm mỡ...). Phù có đặc điểm là bao giờ cũng xuất hiện ở mi mắt, ở mặt rồi mới đến nơi khác. Phù không liên quan đến thời gian và tư thế, nơi phù có màu trắng, mềm, ấn lơm và bao giờ nước tiểu bệnh nhân cũng có protein (nhận biết protein trong nước tiểu bằng cách tiểu vào một lọ thủy tinh trong suốt, sau đó đem hơ trên ngọn lửa, nếu có protein sẽ thấy hiện tượng đông vón lại như ḷng trắng trứng khi gặp nóng). Mức độ phù nhiều hay ít có thể khác nhau tùy theo mức độ của bệnh thận.

2. Phù do suy dinh dưỡng: Phù chủ yếu ở 2 chi dưới, c̣n ở mặt, thân và tay thường phù nhẹ và kín đáo hơn, phù không liên quan đến tư thế cũng như thời gian. Phù mềm, ấn lơm và không bao giờ có protein trong nước tiểu. Bệnh thường gặp do suy dinh dưỡng, người có bệnh đường ruột măn tính, các bệnh nhiễm khuẩn (lao).

3. Phù do nội tiết: Phù thường ở chi dưới và cả ở mặt nhưng thường kín đáo, người bệnh có cảm giác hơi nặng ở mặt, ở chi, ấn lơm ít. Bệnh thường xảy ra ở nữ và có liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt.

Phù khu trú: Thường gặp nhất là phù ở 2 chi dưới.

1. Phù do suy tim phải: Phù lúc đầu kín đáo, ở mắt cá chân và chỉ xuất hiện về chiều, sau khi người bệnh đứng lâu và mất đi lúc sáng sớm, khi người bệnh mới ngủ dậy, về sau phù sẽ thường xuyên và rơ rệt hơn. Phù mềm, ấn lơm và bao giờ cũng kèm theo gan to, mềm, khó thở.

2. Phù do xơ gan: Phù mềm, ấn lơm và kèm theo cổ trướng, tuần hoàn bàng hệ.

3. Phù do thiếu vitamin B1: Phù chủ yếu ở bắp chân, bắp chân căng to ấn lơm. Bao giờ cũng kèm theo rối loạn cảm giác như tê b́, kiến ḅ, chuột rút và nặng th́ mất phản xạ gân gối.

Ngoài ra c̣n nhiều nguyên nhân gây phù khác như phù do viêm tắc tĩnh mạch, do có thai, do viêm bạch huyết, do dị ứng...

Do tính chất của phù hết sức đa dạng và phức tạp, có nhiều nguyên nhân khác nhau, v́ vậy việc điều trị cũng khác nhau. Với những chi tiết em phản ảnh trong thư, vẫn chưa đủ cơ sở để chẩn đoán. Tốt nhất em nên đến pḥng khám đa khoa khu vực hoặc bệnh viện gần nhất để có thể chẩn đoán chính xác và điều trị đúng nguyên nhân.

BS. TRẦN QUỐC LONG

* U XƠ TIỀN LIỆT TUYẾN

Hỏi: Tôi bị u xơ tiền liệt tuyến từ 4-5 năm nay. Gần đây dùng cây trinh nữ hoàng cung thấy có tác dụng tốt, tiểu không bị tắc, nhưng vẫn tiểu đêm nhiều lần (có lúc 5-6 lần), thường là từ 3-5 lần. Xin bác sĩ cho biết cách chế biến cây trinh nữ hoàng cung và dùng với liều lượng bao nhiêu là đúng?

(Nguyễn Cự - Đăk Lăk)

Trả lời: Bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra lại t́nh h́nh của bệnh, chẳng hạn mức độ tiến triển của u xơ tiền liệt tuyến, mức độ nhiễm trùng đường tiết niệu, có dấu hiệu ǵ của ung thư tiền liệt tuyến hay không. Từ đó bác sĩ sẽ quyết định cần phải điều trị nội khoa hay ngoại khoa. Chỉ khi nào tiền liệt tuyến không quá lớn, không có các biến chứng th́ mới nên tiếp tục điều trị bằng thuốc nam.

Trinh nữ hoàng cung dùng lá phơi khô, cắt nhỏ rồi sắc uống. Mỗi ngày dùng từ 12-20g lá khô. Nếu uống thấy có dấu hiệu nôn, buồn nôn th́ cần phải giảm liều hoặc ngừng hẳn.

BS. QUAN THẾ DÂN

* CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG CHO NGƯỜI BỊ VIÊM DẠ DÀY

Hỏi: Em năm nay 25 tuổi, ăn vào không tiêu, thường bị ợ chua, bụng lềnh bềnh, nóng xót. Đă nội soi 2 lần với kết quả là viêm dạ dày, uống thuốc 4 tháng nhưng vẫn không hết. Xin bác sĩ tư vấn cho em về chế độ ăn uống để cải thiện bệnh.

(Nguyễn Thanh Gương - Bến Tre)

Trả lời: Ợ hơi... là chuyện b́nh thường sau một bữa ăn no. C̣n ợ chua là hiện tượng có trào dịch vị lên tới miệng, nên chắc chắn ở em có t́nh trạng tiết hơi quá nhiều dịch vị và gây viêm dạ dày. Em không nên dùng những loại thuốc kháng acid sủi tăm như Alka-Seltzer chẳng hạn, v́ những bọt tăm đó khi vào cơ thể sẽ nhả CO2 ra, có thể làm cho em bị ợ chua mạnh hơn. Để chống lại chứng ợ lên - nếu đúng như lời quảng cáo, có lẽ dùng Motilium - M hay hơn trong trường hợp này. Tuy nhiên nếu em đă đi khám bác sĩ và được chẩn đoán kê toa th́ cần tuân thủ đúng toa thuốc và tái khám đúng hẹn.

Tóm lại, em thường bị ợ chua và có kết luận viêm dạ dày th́ cần xem lại cách ăn uống và sinh hoạt nói chung hàng ngày, hơn là để ư đến một loại thức ăn cụ thể nào.

1. Nên ăn uống, ngủ, nghỉ ngơi có giờ giấc; Ngủ ít nhất 8 giờ mỗi ngày, đi ngủ sớm khoảng 21 giờ hàng đêm.

2. Ăn uống đủ mọi thức ăn trong tháp dinh dưỡng: khoảng 1/2kg gạo, 1/2kg rau, 1-2 phần trái cây. Thức ăn giàu đạm nên chú ư tới sữa nguyên kem v́ có tác dụng thoa dịu sung huyết rất tốt (với điều kiện là em đă quen dùng sữa tươi, nếu chưa th́ nên làm quen bằng cách ăn yaourt thay thế, sẽ không gây "hại bao tử" như nhiều người lầm tưởng). Ngoài ra cũng cần chú ư đến chất béo; Dùng đường khoảng 30-50g/ngày; Hạn chế những chất kích thích gây sung huyết như rượu, ớt, hạt tiêu, gia vị...

3. Đến nha sĩ để khám tổng quát t́nh trạng răng miệng. Khi ăn nhớ nhai kỹ (15-20 lần). Tránh vừa ăn vừa nói chuyện để không nuốt thêm không khí cùng thức ăn vào bao tử.

4. Tránh những yếu tố đưa thêm không khí vào bao tử như bia, nước có ga, ruột bánh ḿ (bánh ḿ cũ, nướng lại tốt hơn ruột bánh ḿ xốp mới ra ḷ).

5. Nên tập thể dục và áp dụng phương pháp thở dưỡng sinh vận dụng cơ hoành. Đây cũng là một cách để tự chữa những loại bệnh do stress mà không phải dùng tới thuốc.

BS. NGUYÊN LÂN ĐÍNH