Thuốc 'lăng quên' - sản phẩm gây nhiều tranh căiLoại thuốc này có tên là Propranolol, có thể xóa đi kư ức thống khổ của người bị thương tổn; nhưng cũng dễ dàng tiêu trừ sự hối hận và cảm nhận tội ác. V́ vậy, các nhà khoa học đang không ngừng tranh căi về việc có nên cho phép sử dụng nó hay không.Loại "thuốc lú" kể trên có thể khiến người bị hại quên đi những ám ảnh về nỗi đau khổ và phục hồi lại sinh hoạt b́nh thường. Có người gọi nó là “thuốc xá tội” bởi có thể làm cho những tội phạm giết người, phần tử khủng bố... hoàn toàn trút bỏ sự dày ṿ, hối hận v́ đă gây tội ác. Propranolol thực ra đă có từ rất lâu, trước nay vẫn dùng điều trị các căn bệnh như nhịp tim thất thường, cơn đau nhói tim, huyết áp cao... Các nhà nghiên cứu của Mỹ, Pháp đang thử nghiệm công hiệu của nó về mặt tiêu trừ kư ức thống khổ và bệnh kích ứng ngăn trở sau khi bị thương tổn. Bệnh này thường gặp ở những người may mắn sống sót sau một vụ khủng bố, địa chấn, chiến tranh, sự cố giao thông nghiêm trọng, bị cưỡng dâm... Dù sự việc đă trôi qua rất lâu nhưng họ vẫn không thể sống, học tập và làm việc như trước, không thể quan hệ b́nh thường với những người xung quanh. Họ luôn bị dày ṿ bởi kư ức thống khổ từ ngày này sang ngày khác, trí óc luôn tái hiện nỗi đau cũ và t́nh cảm tiêu cực này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần. Các nhà khoa học từng sử dụng kỹ thuật quét cắt lớp phát xạ ion dương ở một số bệnh nhân và chỉ ra rằng, khi tái hiện kư ức, không chỉ hệ thống ŕa năo bị kích hoạt mà cả khu vực thị giác của năo cũng bị đánh thức. Điều này giải thích v́ sao khi chúng ta hồi niệm, sẽ luôn có những ảo ảnh như xem phim vậy.
Các nhà khoa học Mỹ tích cực nghiên cứu về bệnh kích ứng ngăn trở sau khi bị thương tổn và thử nghiệm Propranolol do có tới 3-8% dân số Mỹ bị dày ṿ bởi loại rối loạn này. Bệnh nhân có thể là những người may mắn c̣n lại sau cuộc chiến ở Việt Nam hoặc chiến tranh vùng Vịnh, sau sự kiện “9 tháng 11” hoặc những người bị hại v́ bạo lực và án cưỡng dâm...
Roger Pitman và Glenn Saxe, 2 nhà bệnh học thần kinh Mỹ cho biết, trong một thời gian dài, mọi người đều biết việc liên tục sử dụng Propranolol để điều trị huyết áp cao sẽ làm sức nhớ (kư ức) giảm nhẹ. Vấn đề đặt ra là khi một sự kiện vừa phát sinh, liệu chúng ta có thể lợi dụng “tác dụng phụ” đó của thuốc để ngăn trở sự định h́nh trí nhớ hay không.
Hai nhà khoa học nói trên đă chọn 41 bệnh nhân để nghiên cứu. Kết quả sau 3 tháng, ở 8 người kiên tŕ sử dụng Propranolol, không một ai xuất hiện bệnh trạng kích ứng ngăn trở sau khi bị thương tổn nữa. C̣n trong 14 người dùng “giả dược”, chỉ có 6 người chuyển biến tốt. Họ nhận định: Propranolol có tác dụng điều trị nhất định đối với các bệnh nhân bị tổn thương kư ức do bạo lực gây nên.
 Adriana Maggi, chủ nhiệm Trung tâm nghiên cứu bệnh thoái hóa thần kinh của Đại học Milan giải thích: “Propranolol trực tiếp tác dụng lên vùng hải mă, là vùng sản sinh kư ức của năo. Trước nay, chúng ta c̣n biết rất ít ỏi về kư ức và mặt đối lập của nó là quên lăng. Trước khi có nghiên cứu này, mọi người đều cho rằng kư ức t́nh cảm không chỉ do vùng hải mă quyết định mà c̣n liên quan tới hạch hạnh nhân trong năo. Dù không có cách ǵ xác định vùng nào đóng vai tṛ chủ yếu, nhưng người ta đều công nhận kư ức chịu tác động đồng thời của hai vùng nói trên. Trong khi các nhà nghiên cứu về thuốc quên lăng rất lạc quan về phát hiện của ḿnh th́ một số đồng nghiệp của họ lại lo lắng về tính nguy hiểm của thuốc. Leon Kass, Chủ tịch Ủy ban luân lư học sinh vật của Tổng thống Mỹ cho rằng, loại thuốc này nếu sử dụng cho một số phần tử bạo lực sau khi gây án sẽ có thể làm họ cách ly khỏi tâm lư hối hận và cảm giác tội lỗi. C̣n Edmund Howe, nhà bệnh học tinh thần ở Đại học Marilan lại đưa ra giả thiết: “Việc phân phát những loại thuốc này cho binh sĩ trở về từ chiến trường sẽ làm họ không thể phân biệt những ǵ có thể tiếp nhận và những ǵ không thể tiếp nhận”. Những người ủng hộ dùng thuốc quên phản bác: Vấn đề luân lư đạo đức trước sau vẫn tồn tại trong khoa học, chủ yếu là làm sao phải ứng dụng một cách chính xác. Thông qua loại dược chất này, chúng ta có thể giúp nhiều người giải trừ được nỗi thống khổ.
Trong năo người đă có sẵn sự quên lăng Trong khi năo đấu tranh với cảm giác đau khổ, nó không ngừng sản sinh cannabinoid. Chất này làm tăng hoạt tính của GABA và làm kư ức mờ dần. Isabelle Mansuy, nhà nữ sinh vật người Pháp, qua nghiên cứu đă chứng minh: Bản thân năo của mỗi người đă có chức năng quên lăng tự nhiên để gạt đi một số tin tức vô dụng, từ đó tiến hành tự bảo vệ hệ thống kư ức.
Nhiều nơi trong cơ thể chúng ta, (như tế bào gan, da, năo) có một chất gọi là PP1 (protein phosphatase), có chức năng giúp hệ thống năo tiêu trừ kư ức. Có thể sự rối loạn của men PP1 đă dẫn đến hiện tượng suy thoái hệ thống kư ức ở người cao tuổi. Sự tích lũy PP1 có thể gây cho người bệnh vấn đề kư ức nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến chứng bệnh ngớ ngẩn tuổi già. Các nhà khoa học Mỹ đă làm một thí nghiệm: Tạo nên một loại chuột chuyển gene và cho một số ăn PP1. Kết quả là năng lực kư ức của chúng bị cản trở rơ rệt so với nhóm chuột không ăn PP1.
Khi nói về triển vọng của Propranonol và men PP1, nhà khoa học Stefano Zago khẳng định: “Chỉ cần kết hợp với trị liệu tâm lư, các loại dược chất này có thể giúp đỡ rất nhiều người". (Theo Sức Khỏe & Đời Sống) |
